02 Ekim 2017

HZ ALİNİN HAYATI




HZ ALİNİN HAYATI
Hz. Ali (a.s), Resulullah (s.a.v)’in vasisi, halifesi ve on iki imamın ilkidir. Hz. Ali (a.s), Amm’ul- Fil’in 30. yılının on üçüncü günü,[1] bazı rivayetlere göre Zilhicce ayının yedinci günü[2] Kabe’de dünyaya geldi.

Değerli babası, Ebu Talib, annesi ise Esed kızı Fatıma’dır. Zeyd ve Haydar da onun diğer mübarek isimlerindendir.[3] İki meşhur künyesi de Ebu’l- Hasan ve Ebu Turab’dır.[4] Hazretin hiç kimsenin ortak olmadığı kendisine has lakabı ise “Emir’ul- Muminin”dir; Murtaza, Hadi, Sıddık, Faruk, Veli, Şahid...de onun yüzlerce lakaplarından sadece bir kaç tanesidir.[5]

Emir’ul- Muminin Hz. Ali (a.s)’ın çocukluk dönemi, Resulullah (s.a.v)’in çocukluk döneminin geçtiği evde geçmiştir; o evde büyüyüp olgunlaşmıştır. Bu büyük şahsiyetlerin her ikisi de Ebu Talib’i bir baba ve yönetici olarak tanıyorlardı; Esed kızı Fatıma’ya da anne diyorlardı.[6]
Bu iki yüce şahsiyet arasındaki köklü ailevi bağlılık, Resulullah (s.a.v)’in Hz. Ali’yi iyi eğitmesi ve onu özel lütuflarından yararlandırması için uygun bir zemin hazırlamıştı.

Hz. Ali (a.s)’ın kendisi o değerli lütufları şöyle anıyor:
“Çocuktum henüz, o beni bağrına basar, yatağına alırdı;... beni koklardı; lokmayı çiğner, ağzıma verir yedirirdi... Ben de her an, devenin yavrusu,nasıl anasının ardından giderse, onun ardından giderdim;o her gün bana huylarından birini öğretir ve ona uymamı buyururdu. Her yıl Hıra dağına çekilir, kulluğa koyulurdu. Onu ben görürdüm, başkası görmezdi.” [7]

On üç yıl böylece geçti, Resulullah (s.a.v) İnzar ayetinin[8] nazil olmasıyla kendi akrabalarını İslam’a davet etmekle görevlendi. Muhammed bin Cerir-i Taberi, Hz. Ali (a.s)’ın şöyle buyurduğunu naklediyor:“Resulullah (s.a.v) beni çağırdı ve şöyle buyurdu: “Ya Ali! Allah-u Teala, kendi yakınlarımı inzar etmemi (uyarıp korkutmamı) emretmiştir. Sen bizim için bir yemek yap. Sonra Abdulmuttalib oğullarını, onlarla konuşmam için bir araya topla da iletmekle görevli olduğum şeyi onlara ileteyim.” 

Ben de Resulullah’ın emri üzere onları bir araya topladım, Resulullah (s.a.v) onlara hitaben şöyle buyurdular: “Allah-u Teala, sizi O’na davet etmekle beni görevlendirmiştir. Sizlerden hanginiz, aranızda benim kardeşim, vasim ve halifem olmak istiyor?” Orada bulunanların hepsi sustular. Onların hepsinden yaşta küçük olmama rağmen; “Ya Resulellah! Ben senin yardımcın olmak istiyorum” dedim. Resulullah (s.a.v) elini benim boynuma koyarak şöyle buyurdu: “Bu şahıs, benim sizin aranızdaki kardeşim, vasim ve halifemdir; sözünü dinleyin ve emirlerine uyun.” [9]

Böylece İslam’ın şanlı tarihinde, Emir’ul- Muminin Hz. Ali (a.s) ilk müslüman olarak tanınmış oldu. Nitekim Zeyd bin Erkam ve İbn-i Abbas’ın tanıklığıyla Hz. Peygamber’in aleni davetinden önce de Hz. Ali müslümandı.[10]
Buna ilaveten Hz. Ali’nin hilafet ve vesayeti, “Gadir-i Hum” günü diğer müslümanlara da açıkça beyan edildi.

İslam’ın aşikar olmasıyla Kureyişlilerin Resulullah’a karşı eziyetleri de başladı, bu baskı ve eziyetler hicret zamanına kadar devam etti. Tarihin tanıklığıyla bu müddet içerisinde Resulullah’ın en büyük yardımcı ve destekçisi, Hz. Ali’nin babası Ebu Talib olmuştur. Ebu Talib Kureyşin büyüğü olmasına rağmen hiçbir zaman Resulullah’ı Kureyişlilere teslim etmedi. Oğulları Ali ve Caferi ve kardeşi Hamza’yı ona yardımcı olmaya ve sürekli onun yanında bulunmaya davet etti.[11]

Bi’setin onuncu yılında Ebu Talib’in ölümüyle, Kureyşin Müslümanlara olan baskı ve eziyetleri daha da arttı. Resulullah’a küstahlık yapmaya başladılar ve defalarca onu öldürmek istediler. Nihayet her kabileden bir kaç genç toplanıp hep birlikte ansızın Hazrete saldırarak onu kılıçla öldürmeyi kararlaştırdılar.[12]

Resulullah (s.a.v), İlahi vahiy ile onların bu komplosundan haberdar oldu ve gece vakti Mekke’yi terk etmesi emredildi. Bu yüzden Hz. Ali’yi çağırarak o gece (Leylet’ul- Mebit) kendi yerinde yatmasını ondan istedi. Hz. Ali de canı gönülden kabul edip onun yerinde yattı.[13]
Kureyş gençleri sabaha doğru yalın kılıçla Resulullah’ın evine saldırdılar. Ama içeriye girdiklerinde Hz. Ali’yi, Peygamber (s.a.v)’in yatağında gördüler. Bu esnada çok sinirli olduklarından dolayı Hz. Ali’yi Mescid’ul- Haram’a çekip kısa bir tutuklamadan sonra serbest bıraktılar.[14]

Allah-u Teala bu eşsiz fedakarlığı takdir ederek şu ayeti nazil etti:“İnsanlardan öylesi de vardır ki, Allah’ın rızasını arayıp kazanmak amacıyla canını satar.”[15] 

Bu ayet birçok Şia ve Ehl-i Sünnet müfessirlerinin görüşüne göre Hz. Ali (a.s)’ın fedakarlığı ve makamı hakkında nazil olmuştur.[16]

Resulullah (s.a.v)’in Medine’ye hicretinin peşice, Hz. Ali (a.s) da o şehre gitti. Hicretin ikinci yılında Hz. Fatimet’üz- Zehra ile evlendi.[17] Bir yıl sonra da ilk çocuğu olan İmam Hasan (a.s) dünyaya geldi.[18]

Medine’de İslami bir toplumun oluşmasıyla İslam’la küfür arasında çok önemli savaşlar oldu. O önemli savaşlardan ilki Bedir savaşı idi. Bu savaş hicretin on sekizinci ayında vuku buldu.[19] Ondan sonra da Uhud, Handek, Hayber, Tebuk vb. savaşlar baş gösterdi.

Tarih kitaplarının yazdığına göre, Emir’ul- Muminin Hz. Ali (a.s), Tebuk savaşı hariç bu savaşların hepsinde İslam ordusunun sancaktarı idi.[20]
Hz. Ali (a.s) Bedir savaşında düşman ordusundan yirmi bir kişiyi öldürdü.[21] Öldürdükleri kişiler arasında Muaviye’nin dedesi Utbe, dayısı Velid ve kardeşi Hanzele de vardı.[22] Uhud savaşında ise (örnek olarak diyoruz) Kureyş’in meşhur savaşçılarından dokuz kişiyi yere serdi. Bu savaşta bedeninden yetmiş yara alarak son ana kadar Hz. Peygamberi savundu. Oysa İslam ordusundan bir kaç kişi hariç diğerleri firar edip dağa sığındılar. Cebrail (a.s), Hz. Ali’nin bu fedakarlığını görünce bir kaç defa: “Zulfikardan başka kılıç, Ali’den başka da yiğit yoktur.”dedi.[23]

Handek gazvesinde, Arapların ünlü kahramanı Amr bin Abduved’i ağır bir darbeyle yere serdi. Bu çok değerli zaferle, düşman ordusunun kalbine büyük bir korku saldı. Resulullah (s.a.v) o darbeyi şöyle değerlendirdi:
“Ali’nin Handek günündeki darbesi, ümmetimin kıyamete dek bütün amellerinden daha üstündür.” [24] 

Hayber savaşında, bayrağı ilk önce Ebu Bekir, sonra da Ömer eline alıp meydana çıktı; ama bir zafer elde etmeksizin geri döndüler. Resulullah (s.a.v) çareyi, bayrağı Hz. Ali’ye vermekte gördü. Bu yüzden şöyle buyurdu:
“Yarın bayrağı öyle bir kişiye vereceğim ki, o Allah’ı ve Resulünü seviyor; Allah ve Resulü de onu seviyorlar.” 

Sa’d bin Ebi Vakkas şöyle diyor:
Biz o kişinin kim olduğunu görmemiz için ayağa kalktık. Bu esnada Resulullah (s.a.v) şöyle buyurdu: “Ali’yi benim yanıma çağırın.” Hz. Ali gözleri ağrıdığı halde Peygamber (s.a.v)’in yanına geldi. Hz. Peygamber, ağzının mübarek suyunu onun gözlerine sürerek bayrağı onun eline verdi. Allah-u Teala Hayber’i, onun eliyle fethetti.[25]

*****

Nihayet Hz. Ali (a.s)’ın hayatının en kritik anları olan hicretin 10. Yılı Zilhicce ayının 18. günü yetişti. O gün Hz. Peygamber (s.a.v), yüz bin kişiyi aşan büyük bir toplulukla Haccet-ul Veda yolculuğundan dönüyordu.

Gadir-i Hum’a vardıklarında şu Tebliğ ayeti nazil oldu: “Ey Peygamber! Rabbinden sana indirileni tebliğ et. Eğer (bu görevini) yapmayacak olursan, O’nun elçiliğini tebliğ etmemiş olursun. Allah seni insanlardan koruyacaktır. Şüphesiz, Allah, kafir olan bir topluluğu hidayete eriştirmez.”[26] 

Bu kader belirleyici ayetin nazil olmasıyla 120 bin kişiden oluşan kervanın durdurulması emredildi. Onların hepsi, Resulullah (s.a.v)’in çevresinde toplandılar. Resulullah (s.a.v) namaz kıldıktan sonra fasih bir hutbe okudu. 

Sonra Hz. Ali’nin elinden tutup kaldırarak şöyle buyurdu: 
“...Ben kimin mevlası isem, Ali de onun mevlasıdır. Allah’ım, onu seveni sev, ona düşman olana düşman ol.” [27] 

Müslümanlar grup grup Hz. Ali’yi kutlamak ve ona biat etmek için yanına müşerref oluyorlardı. Ömer de İmam (a.s)’ın yanına gelerek şöyle dedi:

“Ey Ebu Talib oğlu Ali! Ne mutlu sana! Sen benim ve her müminin mevlası oldun.” 

Daha sonra Allah-u Teala İkmal ayetini indirdi:

“Bugün sizin için dininizi kemale erdirdim, üzerinizdeki nimetimi tamamladım ve size din olarak İslam’ı seçip-beğendim.”[28]

* * *

Gadir olayından yaklaşık yetmiş gün bir zaman geçtikten sonra Resulullah (s.a.v) vefat etti. Emir’ul- Muminin Ali (a.s), Hz. Peygamber’in kefen ve defin işleriyle meşgul oldu. Ama diğer bir grup, bu fırsattan yararlanarak kendi aralarından halife seçmek için Beni Sakife denilen bir yerde toplandılar. Kargaşa ve tartışmalardan sonra Ebu Bekir’i halife olarak seçtiler. Halk grup grup ona biat etmeye başladı. Hz. Ali ve yaranlarından bazıları Ebu Bekir’e biat etmekten kaçındılar. Ebu Bekir Ömer’e; “Ali ve yaranlarının peşice git onlardan biat al; biat etmezlerse onlarla savaş” diye emretti.

Ömer de kendisiyle ateş getirip[29] biat için evden çıkmadıkları takdirde evi yakacağına dair yemin etti![30] Öyle de oldu... Hz. Ali’nin, evinin kapısını yakarak biat etmesi için zorla evinden dışarı çıkardılar; hamile olan eşi Hz. Fatıma (a.s)’ı da kapıyla duvar arasında sıkıştırıp Muhsin ismindeki çocuğunu daha dünyaya gelmeden öldürdüler.[31]

Emir’ul- Muminin Ali (a.s) o gön İslam ve Müslümanların maslahatını korumak için kıyam etmedi. Ama Hz. Fatıma’nın yardımıyla, aldanan Müslümanlara hakkı tebliğ etmeye başladı ve onların İlahi görevlerini bir kez daha hatırlattı. Ama artık iş işten geçmişti. Hz. Ali (a.s) yapa yalnız kalmıştı, tek yardımcısı olan aziz eşi Fatıma (a.s)’ı da kaybetmişti. Bunca musibetler, Resulullah’ın vefatından 75 veya 90 gün geçmeksizin vuku bulmuştu. 

* * *

Hilafet 25 yıl boyunca üç kişinin (Ebu Bekir, Ömer, Osman) eline geçti. İmam (a.s) bu müddet içerisinde hükümetten uzak olduğu halde ümmeti hidayet etmekle meşgul oldu, halifelerin yanlış hareketlerini onlara hatırlattı, ülkenin iç ve dış dini sorunlarını cevaplandırdı, Kur’an’ı bir araya toplamaya ve mahrumları özellikle Beni Haşim’i himaye etmeye koyuldu. Bir cümlede diyecek olursak; dini korumak için gece-gündüz çaba sarf etti.[32]

Hz. Ali’nin imamet yıldızı, üç halife döneminde de öyle parladı ki, Ebu Bekir yaptığından pişmanlık duydu.[33] Ömer ve Osman; “Eğer Ali olmasaydı helak olurduk” diyerek onun ilahî makamını itiraf ettiler.[34]

Osman’ın hilafeti döneminde, hilafet tezgahında zulüm ve fesadın artması, halkın incinmesi ve rahatsızlığına yol açtı; öyle ki, bu yüzden Hicri 35’de Osman’ın evini muhasaraya alıp onu öldürdüler. Sonra Hz. Ali’nin kapısına gelerek, onun hükümeti kabul etmesini ısrarla istediler. Hz. Ali (a.s) hilafete gelme olayını şöyle anlatıyor:

“...Derken, halkın benim etrafıma, sırtlanın boynundaki kıllar gibi üşüşmesi kadar beni üzen bir şey olmadı; her yandan, birbiri ardınca çevreme üşüştüler; öyle ki, kalabalıktan Hasan’la Hüseyin, ayaklar altında kalacaktı neredeyse. Koyunların ağıla üşüşmesi gibi çevreme toplandılar, bu kargaşada elbisem bile yırtılmıştı...

Ama şunu da bilin ki, andolsun tohumu yarana, bu topluluk biat için toplanmasaydı, Allah’ın, zalimin doyup zulmetmemesi, mazlumun aç kalmaması hakkında bilginlerden aldığı ahd-ü peyman olmasaydı hilafet devesinin yularını sırtına atardım; ümmetin sonuncusunu, ilkinin kasesiyle suvarır giderdim. Siz de anlamışsınızdır ki, şu dünyanızın değeri, bir dişi keçinin aksırığındaki burnunun sümüğünden de değersizdir bence.” [35]

Emir’-ul Muminin Hz. Ali (a.s), halkın isteğini kabul ederek zahiri hilafet makamını üstlendi; halk da ona biat etti. Sonra valilerini şehirlere gönderdi, Zübeyr ve Talha da şehirlere gönderilecek olan valilerdendi, ama memur oldukları yere gönderilmeden makamlarını kaybettiler. Çünkü onlar, Hz. Ali (a.s)’ın elinden valilik makamı hükmünü aldıklarında; “Bu sıla-i rahimden dolayı Allah sana mükafat versin”dediler. İmam (a.s) bu sözden rahatsız olup; “Müslümanların önderliğinin sıla-i rahimle ne ilişkisi vardır” diyerek valilik hükmünü onlardan geri aldı.[36]

Talha ve Zübeyr artık kendileri için bir yer ve makam görmeyince, Allah’ın evini (Kabe’yi) ziyaret etmek bahanesiyle Aişe’nin oturduğu Mekke şehrine gidip Aişe’yi, Osman’ın kanını Hz. Ali’den almaya tahrik ettiler.

Onlar bu iş için Basra’yı seçtiler, kendileriyle birlikte büyük bir topluluğu da oraya çektiler. Hz. Ali (a.s) muhaliflerin hareketinden haberdar olunca, yaranlarından dört yüz kişiyle birlikte o şehre gidip savaş çıkmasını önlemek için çok çaba sarf etti. Ama onlar Hz. Ali’nin sözünü kabul etmeyerek Hicretin 36. yılının Cemadi’l- Evvel ayında Cemel savaşını başlattılar. Nakisin’lerin (biatlerini bozanların) bu savaşı, Cemel savaşı olarak adlandı. Çünkü Aişe’nin tahtırevanı bir devenin üzerinde idi.[37] Onun taraftarları, onun etrafını sarmışlardı. Nihayet Aişe’nin devesi yere düşürülerek ordusu dağılıp Aişe mağlup oldu. Hz. Ali (a.s)’ın emriyle, Aişe Medine’ye gönderildi. Ama İmam (a.s)’ın kendisi Medine’ye gitmedi. Hicretin 36. yılının Recep ayında Kufe şehrine döndü.[38]

Bu savaştan sonra, Hicri 37’de vaki olan Sıffin savaşına hazırlandı. Bu savaşı Kasitin (zalim)lerin baş elemanı olan Muaviye başlattı. Muaviye ikinci halife zamanından itibaren Şam hükümetinin valisi idi. Hz. Ali (a.s)’ın zahiri hükümeti döneminde onunla biat etmekten kaçındı ve kendi adına halktan biat aldı. O, Osman’ı mazlum halife tanıtarak kendisini onun kanının sahibi olarak göstermeye çalıştı. İmam (a.s) hakkında öyle bir tebligat yaptı ki, Sıffin’de Şamlı bir genç, Hz. Ali’nin namaz kılmadığını söylemişti.[39] 

Velhasıl, Hz. Ali (a.s), Muaviye’nin ordusuna karşı koymak için Kufe’den ayrıldı. Fırat nehri, Kerbela, Sabat, Enbar ve Rıkka şehirlerinden geçerek Şam topraklarından olan Sıffin’e ayak bastı, orada savaş ateşi tutuştu ve bu savaş dört ay sürdü. Bu savaşta Hz. Ali (a.s)’ın ordusu Muaviye’nin ordusuna galip geldi; öyle ki, Muaviye atını alıp kaçmak istedi. Amr bin As ona; Nereye? diye sordu. Muaviye; “Durumun nasıl olduğunu görüyorsun, şimdi düşüncen nedir? dedi. Amr bin As cevaben şöyle dedi: “Bir yoldan başka kurtuluş yoktur; o da şudur ki, Kur’an’ları kaldırıp onları Kur’an’a davet etmelisin.” Muaviye’nin ordusu Kur’an’ları kaldırıp; “Sizi Allah’ın kitabına davet ediyoruz” dediler. Emir’ul- Muminin Ali (a.s); “Bu bir hiledir, bir aldatmadır, onlar Kur’an ehli değillerdir,[40] natık Kur’an benim.” [41] buyurdular.

Bununla birlikte Amr bin As’ın hilesi, Hz. Ali’nin ordusundan bazıları arasında etkili oldu. Onlar Emir’ul- Muminin Ali (a.s)’ı hakemiyeti kabullenmeye mecbur ettiler. Hz. Ali tarafından (bir grup ashabın tahmiliyle) Ebu Musa Eş’ari, Muaviye tarafından ise Amr bin As savaşın kaderini belirlemek için tayin edildiler. O ikisi birbiriyle istişare ettikten sonra Hz. Ali ve Muaviye’yi kendi makamlarından uzaklaştıracaklarını kararlaştırdılar. İlk önce Ebu Musa’yı minbere çıkardılar, o cehaletle Hz. Ali’yi makamından azletti. Sonra Amr bin As minbere çıkıp aldıkları kararın aksine şöyle dedi: “Ben bu yüzüğü parmağıma taktığım gibi Muaviye’yi kendi yerinde baki bırakıyorum. Amr bin As’ın hilesi ile halkın içerisinde tekrar kargaşa ve ihtilaf çıktı; bu iki şahıs Kur’an hükmüyle hakemlik yapmadılar diyerek kavga edip dağıldılar.

Hakemiyeti Hz. Ali (a.s)’a tahmil eden grup, bu planlarının suya düştüğünü görünce tekrar İmama karşı muhalefet etmeye kalkıştılar; Hz. Ali’ye; “Allah’ın emrine dönmemiz için neden kılıçla bizi doğrultmadın?!” diye itiraz etmeğe başladılar; “La hükme illa lillah” (Hüküm verme ancak Allah’a aittir) diyerek slogan attılar.[42] Hz. Ali (a.s) onların bu sözünü duyunca şöyle buyurdu: “Hak bir sözdür; ama onunla batıl kastediliyor.” [43] 

Kendilerine “Havariç” veya “Marikin” (dinden çıkanlar) denilen bu grup, Kufe’den çıkıp Kufe’nin yakınında yer alan “Harvra” denilen bir köyde toplandılar. Onlar Hz. Ali’nin emirlerine karşı çıktılar. İmam (a.s)’ın dostu ve memuru olan Abdullah bin Habbab ve onunla birlikte olanları katlettiler. Nihayet hicretin 39. yılında, alevi hükümeti karşısında “Nehrevan” savaşının ateşi körüklendi. Bu savaşta on kişi hariç onların hepsi kılıçtan geçirildi. Ama İmam (a.s)’ın ordusundan sadece bir kaç kişi şehit düştü.[44]

Bu fitneden sonra, Havariç’den üç kişi Mekke’de toplanıp Müslümanların siyasi durumları hakkında bazı sinsi müzakerelerden sonra, Hz. Ali, Muaviye ve Amr bin As’ı öldürmeyi kararlaştırdılar. Bu üç kişiden Abdurrahman bin Mulcem, Hz. Ali’yi öldürmeyi üstlendi; bu uyumsuz komployu uygulamak için Kufe’ye doğru hareket etti. Ramazan ayının 19. Gününün şafak vakti zehirli kılıcıyla Hz. Ali (a.s)’ın kafasına ağır bir darbe indirdi.[45] İmam Zeyn’ul- Abidin (a.s)’ın buyurduğuna göre o darbe, İmam (a.s) secdegahta iken onun mübarek başına indirildi.[46] 

Emir’ul Muminin Ali (a.s), o mel’unun darbesinin isabetinden sonra şöyle buyurdu: “Fuztu ve Rabb’il Ka’be!” (Ka’be’nin Rabbine andolsun ki, kurtuluşa erdim!)[47] 

İmam Ali (a.s) iki gün kendi evinde yattıktan sonra, hicretin 40. yılı Ramazan ayının yirmi birinde şahadete erişti.[48]

Hz. Ali (a.s)’dan birçok konularda, çok değerli hikmetli sözler nakledilmiştir. Nehc’ul- Belağa kitabı o sözlerden sadece bir bölümüdür. Nehc’ul- Belağa kitabı üç bölümden ibarettir: Hutbeler, Mektuplar ve Hikmetler (Kısa sözler). Bu kitap edebiyat kitaplarının en seçkinlerindendir. Nehc’ul- Belağa’ya 210’dan fazla şerh ve açıklamalar yazılmış ve bugünün çeşitli dillerine tercüme edilmiştir. 
Hz. Ali (a.s)’ın çocuklarının sayısını, otuz üç[49], otuz iki[50], yirmi dokuz[51], yirmi sekiz[52] ve yirmi yedi[53] yazmışlardır. Elbette o çocuklar çeşitli annelerden dünyaya gelmişlerdir.

Hz. Fatıma (a.s)’dan beş çocuğu olmuştur; isimleri şunlardır: Hasan (a.s), Hüseyin (a.s), Zeyneb (a.s), Ümmü Gülüsüm (a.s) ve Muhsin. Muhsin, mel’unlar tarafından anne karnında öldürülmüştür. 
Ümm’ül- Benin’den de Kerbela’da şehit düşen dört çocuğu olmuştur. Adları şunlardır: Abbas (a.s), Cafer, Osman ve Abdullah.

Havle-i Hanefiyye’den de Muhammed-i Hanefiyye dünyaya gelip değerli babasının yaranlarından sayılmaktadır.

BÜYÜK İSLAM TARİHİ İBNİ KESİR



BÜYÜK İSLAM TARİHİ
İBNİ KESİR


KAYGI


KAYGI ile ilgili görsel sonucu


KAYGI

‘Kişilikli (veya kişiliksiz) adamın birisidir…’
‘Bana hiç değer vermiyorsun…’
‘Kendimi ispat etmeliyim…’
‘Kişiliklerimizçatışma içinde…’
‘Bu çocuk adamolur…’
‘Beni adam yerine koymuyorlar…’
‘Kişiliğimle oynamaya hakkın yok…’
Yukarıdaki ifadeler ve daha niceleri yaşamımızı, kıskacında sürdüğümüz kaygıya açılan pencerelerdir; kaygı dilinin içine ne denli gömülmüş olduğumuzun örnekleridir.
Kaygı, ‘kişiliğin’, tıpkı bir hisse senedi gibi sınanabilen ve değeri inip çıkabilen bir ‘varlık’ olduğuna ilişkin yanılgılı inancın pahalı bir bedelidir. Pahalıdır,çünkü bize verilmiş vadeli yaşamı, olmayan ve olmayacak olan bir kişilik değeri peşinde koşturmak için harcatır; pahalıdır, çünkü potansiyelimizi kullanıp anlamlı gelişmeler gerçekleştirmek yerine, durmamızı ve gerilememize neden olur; pahalıdır, çünkü bizi şimdiki varoluşumuzda değil, yaşanıp bitmiş geçmişte ve de henüz yaşanmamış gelecekte tutar
DUYGULARIMIZIN OLUŞUMU
Herhangi bir duygu halinde, temelde üç ana boyut dikkatimizi çeker.
Bunlardan ilki, duygu hali ile ilişkili gözüken, kişinin genelde dış çevresinde oluşan bir olaydır. Örneğin sevinç, bize bir hediye verilmesiyle; öfke, hakkımızın yenmesiyle; korku, başı boş gezen bir köpekle karşı karşıya kalmamızla, hüzün ve çöküntü, sevdiğimiz birisinin ölümüyle; mutluluk, dünyaya getirdiğimiz bir çocuk ile ilişki içinde olacaktır. Ancak önemle vurgulayalım ki, dış çevre olaylarının duygularımızla ilişki içinde olduğunu söylerken, duygularımıza neden olduklarını söylemek istemiyoruz. Dış çevre olayları, duygu sürecinin başlamasına neden olurlar, ancak hangi duygu halinin oluşacağını belirleme gücüne sahip değildirler. Ancak vesile olabilecek kadar önem taşırlar.
Duygu hallerinde önemli olan bir başka boyut fizyolojik düzeyde gösterdiğimiz davranışlar ya da tepkilerdir. Örneğin, kalp atışlarında hızlanma, kaslarda gerilme, kan basıncının azalması ya da çoğalması, mideye normalin üstünde asit salgılama, göz bebeklerinde genişleme ya da küçülme vb. bir çok fizyolojik değişim çeşitli duygu hallerinde gözlenebilir.
Üzerinde duracağımız son boyut, duygu sürecinin başlamasına neden olan dış çevre olayı ile ilgili geliştirmiş olduğumuz inançlarımız, olayla ilgili yorumlarımız,değerlendirmelerimiz, düşüncelerimiz, olaylara yüklediğimiz anlamlar, özetle, olayla ilgili kafamızın içinde yaptığımız monologlar ve iç-konuşmalardır.
Kişi duygularına neden olarak, genelde dış çevresel olayları gösterme gibi önemli bir yanılgıya düşer. Olaylar duygu halleriyle ilişkilidirler, ancak bu nedensel bir ilişki değildir. Duygularımız yorumlar, değerlendirmeler, iç konuşmalar ve onlara verdiğimiz anlamlardır.
Duygusal tepkilerimizin oluşumları düşüncelerimize bağlı olduğuna göre, duygu halimizi değiştirmek de, olaylar hakkındaki değerlendirmelerimizi ve onlara yüklediğimiz anlamları değiştirmeye bağlı olacaktır. Yani duygularımızın dümeni düşüncelerimizdir. Bu ifadeyle ‘düşündüğümüz gibi hissederiz’ diyebiliriz.
İki uç örnek düşünelim. Diyelim ki, A kişisi ‘İnsanlar kötüdür’ B kişisi ise ‘İnsanlar iyidir’ inancına sahiptirler. Sizce bu kişilerin hangisi kendini insanlardan daha çok korumaya çalışacaktır? Hangisi insanlarla ilişkilerinde art niyet aramayacaktır? Hangisi insanlara sert; hangisi sevecen yaklaşacaktır? İnsanlar aynı insanlar; ancak onlar hakkında geliştirmiş olduğumuz ve aşırı genelleşmiş farklı inançlarımız, insanlar arası duygusal tavırlarımızı farklı kılacaktır.
KORKU VE KAYGIYI NASIL AYIRT EDECEĞİZ?
Korku ve kaygı günlük dilimizde çoğu kez eş anlamlı kullanılır. Ancak, eş anlamlı değildirler. Örneğin, ayılardan kaygılanmayız, korkarız. Bilgi sınavlarından ya da iş görüşmelerinden korkmayız, kaygılanırız. Korku ve kaygının, kalp atışlarında artma, kas gerginliği, kaçma eğilimi gibi dışa vurmalarındaki benzerlikler, oluşumlarından sorumlu düşünsel zemindeki farklılığı dikkate almamamıza neden olabilir.
Olaylar karşısında duygularımızın niteliği ve yoğunluğunu asıl belirleyen, olayların kendilerinden çok, kişinin onlara yüklediği anlamlardır. Kişi olaya, fiziksel bir risk ya da tehdit anlamı yüklüyorsa, kendisini korkutuyor; kişiliğine bir risk ya da tehdit anlamı yakıştırıyorsa kendini kaygılandırıyor olacaktır. Korku ve kaygıyı asıl ayırt etmenin ölçüt olaydan çok, olaya verilen anlamların niteliğine bağlı olduğuna göre, kişi bir olay karşısında kendini hem korkutup hem de kaygılandırabilir.
Örneğin, iş yerinde olumlu ve başarıyla sonuçlanan birkaç iş yapmış bir iş adamı kişilik değeri illetine saplanmışsa, kendini hem kendisinin hem de başkalarının gözündebaşarılı tanımlayacaktır. Şimdi, performans değerinden hareketli kişilik değerini başarılı düzeyine çıkarmış olan bu iş adamı, mantığının doğruluğunu yaşatabilmek için önündeki sayısız sınanma durumlarının her birinde başarılı performans göstermek zorunda kalacaktır. Buna bir anlamda mahkumdur da.Nasıl ki, başarılı performanslarıyla kişiliğine başarılı değerini yapıştırıverdiyse, başarısız olabileceği herhangi bir performansla bu kez hem kendisinin, hem de başkalarının  gözünde başarısız kişi olma riskini yaşayacaktır.İşte bunun bir başka adı da kaygıdır: Olmayan,olmayacak olan ve çok yanılgılı bir mantıkla, olduğu varsayılan bir kişilik değerinin kaybedebileceği duygusunu yaşamak! Veya, başkalarının bizi beğenmelerini sağlamak için ( yani, onların gözünde hoş bir kişilik değerine sahip olmak için) performansımızın başarısıyla kişiliği başarılı kılmaya çabalamaktadır.
KAYGI VE TÜREVLERİ
Kendimize, başarılı-başarısız, takdir edilen-edilmeyen, becerikli-beceriksiz gibi toptancı değer yargıları yükleyebileceğimize; hele hele bu değerleri, yaptıklarımızın, performanslarımızın değerlerine bağlı olarak kazandığımıza inanıyorsak, kaygılı bir yaşam tarzı sürdürmeyi öğrenmişiz demektir. Ancak sorun bu kadarla sınırlı kalmıyor. Kaygılanmanın türevi olan diğer olumsuz duygu durumlarını da yaşayabiliyoruz.
Kaygılanmanın özündeki inanç yaptıklarımızın, davranışlarımızın ve performansımızın değerlerinin bizim / kişilik değerimizin değerlerini yansıttığıdır. Buna göre bir kişilik değerimiz vardır. Birincisi, takdir edilen bir kişilik değerini elde etme uğraşısı veririz. İkincisi, takdir edilen bir kişilik değerine sahip olup onu koruma uğraşısı veririz. Üçüncüsü, kişilik değerini elde etme uğraşısını verip bundan yenik çıkar olumsuz bir kişilik değerine mahkum olur ve bunu kabulleniriz.
Kişilik değeri elde etme, koruma uğraşları ve kabullenme, kaygının yanı sıra öfke, karamsarlık, kötümserlik, başkalarını ve kendini suçlama, kaçınma, sahip olduğumuz yetenekleri kullanamama gibi diğer duygu durumlarını gündeme getirecektir.
UYGULAMALAR
Belli bir sorunu anlamak, pek tabii ki, onunla baş edebilmek için yeterli değildir. Daha önceki bölümde yaptığımız işin değerinin (başarılılık derecesinin) kişiliğimizin değerini yansıttığını düşündükçe ve buna inandıkça, kaygı yolunu açacağımızı tartıştık. Kaygımızın temelinde böyle bir inanışın yattığı gerçeğini anlayabilir ve derin içgörüler geliştirebiliriz. Ne var ki, bu içgörüler onca zaman bu inanış doğrultusunda oluşmuş davranışsal ve fizyolojik kaygı tepkilerini ortadan kaldırmaya dayalı olarak kazanılmış, yani öğrenilmiş bir yetenek bir beceridir. Tıpkı artık otomatikleşmiş bisiklete binme, yüzme, araba kullanma yetenekleri gibi. Herhangi bir kazanılmış alışkanlığın zayıflaması ve sonunda terk edilmesi için, alternatif başka bir yeteneğin alışkanlık haline getirilmesi gerekir. İşte bunun için de, anlamanın ve içgörünün ötesinde yeni düşünce ve bakış seçenekleri doğrultusunda davranışlar üretebilmek için kolları sıvamamız gerekir.
BİR BAŞKA GÖZLE KAYGIYI TANIYABİLMEK
a)Kaygı Gözetimi
 ‘Yağmurdan kaçarken doluya yakalanma’ deyiminde olduğu gibi, kişilik değerimizi performanslarımız aracılığıyla korumaya ya da yükseltmeye çalışırken, bu akılcı ve gerçekçi olmayan uğraşının olağan bir ürünü olan kaygı duygusunun rahatsızlığını da yaşar hale gelmekteyiz. Bundan sonra bir de kaygının rahatsız ediciliğinden bir an önce kurtulma uğraşısı veririz. Artık kaygı yaşamaktan korkar hale gelmişizdir. İşin bir başka garipliği de buradadır zaten. Bir, yandan kişiliğimizi değerlendirmeyi becermeye çalışırken, öbür yandan, bunu yapmanın kaçınılmaz bir ürünü olan kaygıyı yaşamamaya çalışırız! Bunun, yağmurlu bir havada şemsiyesiz dolaşıp da ıslanmak istememekten pek farkı yoktur.
  Kaygıyı yaşamaktan korkar hale gelmek, ona karşı kaçma ve kaçınma davranışlarını geliştirmek, çoğu kez bir çözüm niyetiyle devreye sokulmuş olmakla birlikte, gittikçe artan bir çözümsüzlük yolunun kapılarını açar.
 Kaygı gözetiminde, kaygıyı yaşamadan önce ve onu yaşarken, kafamızda artık ‘Eyvah, gene bu kaygı’ gibi düşüncelerin yerini, ‘Ben bu kaygıyı bir şekilde beceriyorum. Nasıl becerdiğimi zaman içinde anlayacağım. Onu şimdilik dinleyeceğim, duyacağım, göreceğim. Fiziksel olarak vücudumda neyi nasıl yaptığını, değiştirdiğini gözlemleyeceğim’ türü düşünceler alacaktır.
Kaygı gözetimi uygulaması için gerekli ön koşul, kaygı tepkisini göstermeye başlamaktır. Şimdi akla şöyle bir soru gelebilir: Belirli bir performans içindeyken, bir yandan kaygıyı yaşamak, öbür yandan da onu gözlemlemek zor olmayacak mı? Bunun cevabı: İlk başta evet,zor olacaktır.Ancak yeterince gayret gösterilebilirse, örneğin bir grup içinde rapor sunarken ya da sınava girerken, bir yandan bu işleri yapıp, öbür yandan kaygıyı gözetime almak mümkün olacaktır. Bu konuda yardımcı olabilecek alıştırmalar yapılabilir.
b)İstemli Kaygı Üretimi
Kişi kendisini kaygılandırmayı zaman içinde son derece hızlı bir şekilde becerebilir hale gelir. Kaygılanma alışkanlığını kazanmış nice kişi, kaygılanmamanın ellerinde olmadığını belirtirler. Kaygının,  istemleri dışında tüm vücutlarına hükmettiğinden yakınırlar.
  İstemli kaygı üretiminin amacı, kaygı becerisini isteğimize bağlı olarak, planlı bir şekilde ortaya çıkartarak tanımaktır.  Kaygının bize gelmesini beklemeden, onu istemli bir iradeyle çağırabilmek, kaygıyı gözetim altına alma yönteminde olduğu gibi, kaygıyı bir başka açıdan tanımaya neden olacaktır.
Enerjimizi, kaygılanmamaya çevirebilirsek, öğrenmiş olduğumuz bu beceriyi farkında olarak kullanmayı, böylelikle de kaygıyı başka bir açıdan tanımayı ve belki de kontrollü bir şekilde üretme becerisinin bir uzantısı olarak da üretmeme becerisinin ilk ipuçlarını elde etmiş olabiliriz.
    c) ‘Bile Bile Lades’
Sınanma kaygısı üretme eğilimi geliştirmiş kişilerde gözlemlenen davranışlardan biri, aşırı ölçüde hata yapmaktan kaçınmadır. Başkalarının gözünde değer kazanma yolunun başarılı performanslardan geçtiği gibi, kaygı duygusunun gerçekçi ve akılcı olmayan bir inanışa dayandığını hatırlayacak ve hataların başarısızlık olasılığını artırabileceğini düşünecek olursak, hatalardan kaçınma davranışını geliştirmiş olmak bu inanışın adeta bir gereğidir.
‘Bile bile lades’ yöntemini hatalardan kaçınma davranışına uygulayarak başlayalım. Günlük yaşamımıza dikkatle baktığımızda, birbirinden çok farklı davranış ve performanslar sergilediğinizi göreceksiniz. Bu yönteme göre, bazı performanslarımızı yürütürken bile bile, göre göre hata yapmamız beklenmektedir. Hata yaptığınız takdirde size pahalı sonuçlara mal olmayacak performansların birkaçını saptayın. Örneğin, daktilo ile yazı yazarken, bile bile bir kelimeyi eksik yazmanız; bir arkadaşınızla sohbet ederken, örneğin ‘kötümserlik’ yerine ‘kötömserlik’ demeniz; asansöre bindiğinizde, çıkacağınız kat yerine, bir alttaki ya da bir üsttekinin düğmesine basmanız gibi durumlar size onarılmaz sonuçlar sağlamayacaksa, bu tür hataları ‘bile bile ladesleyin’ !
DÜŞÜNSEL DÜZENLEME
KAYGI DİLİ
Kaygının dili şu gerçekçi ve akılcı olmayan inanış ve düşünce alışkanlığına oturtulmuştur: ‘Çevrem içinde, başkalarının gözünde başarılı birisi olabilmem için, başarılı davranmam gerekir. Her bir başarı, beni çevremde daha değerli, daha sevilen ve sayılan biri yaparken, her bir başarısızlık, bana verilen değer, evgi ve saygıdan bir şeyler alıp götürür.’
 Bu tabi ki mantıksız bir dil değildir. Ancak basit olmasına rağmen, son derece insafsız bir dildir. En önemlisi de, akılcılık ve gerçekçilik ölçütleriyle bağdaşması zordur.
 Performanslarımızla ilgili yaşayabileceğimiz gerçekçi ve doğal duygu halini kazanabilmek için, kaygı dilini parça parça bölerek, yakından inceleyelim.
a)Etiketleyen Dil
         Kaygı dili, etiketçi ve dar açılı bir dildir. Etiketçidir, çünkü yapılanın değerini, yapanın değeri olarak alır: Ahmet bey, başarılı bir konuşma yapmıştır, Ahmet bey başarılı bir konuşmacıdır. Dar açılıdır, çünkü gözü, bir bütünün bazı parçalarını filtreler, diğerlerini görmez: Ayşe, beş vizeye girmiştir ve başarılı olmuştur; sonuncusunda başarısız olmuştur ve bir tek bunu filtreleyip kendini başarısız ilan etmiştir.
            Sınanma kaygısının dili, olguyla inancı ya da sanıyı karıştıran bir dildir; çünkü belirli bir konuda kazanılmış yetenek ya da bilginin belirli bir zaman kesiti içinde alınan ölçümü olarak kabullenir.
b)Kutuplaşmış Dil
         Sınanma kaygısının dili, siyah ya da beyaz bir dildir; lastik top gibi bir yukarı bir aşağı zıplar; insafsızdır. Bu dile göre, insanlar başarılılık ve dolayısıyla sevilme ve saygı görme açısından sınıflanabilirler. Bir başarıyla göğsümüz dışarıda gerine gerine dolaşmamızı sağlarken, bir başarısızlık sonrası bize, kafamız önde, kamburumuz çıkık sefilleri oynattırabilir.
c) ‘‘-Meli’li –Malı’lı’’ Dil      
         Sınanma kaygısının dili, yasalara dayalı bir dildir; başarılı olunması gerekir; hata yapılmamalıdır. Saygı görmek için, başarılı davranmak şarttır. Başarısızlıktan kaçınılmalıdır. Çalışmak her zaman, eğlenmekten önce gelmelidir. Kendini kanıtlamak içini başarılı davranmak şarttır. Kaygı dili sevgi ve saygı uğruna, bu tür yasalara kölelik etmeyi gerektirir.
d)Çevrenin İpoteğine Girmiş Dil
         Sınanma kaygısının dili, çevre için yaşanması gerektiğini vurgulayan bir dildir. En büyük Ödülü ve cezayı Çevreden alır. Davranışlarımızın ve performanslarımızın başarı düzeylerine göre çevre bizi ya yüceltir ya da aşağılar.
KENDİ KENDİNE KONUŞMA
         Sesli veya sessiz, kendi kendine konuşma, yani düşünme, insanın benzersiz ve temel bir özelliğidir. Kendi kendinize konuşmadan geçirdiğimiz zaman hemen hemen hiç yoktur. Kaygıyı, sınanma ortamlarılarında son derece yararlı bir duygu hali olan temkin ve tedbirliliğe dönüştürmeyi becerebilmek, kendi kendine konuşma deliliğini daha bilinçli, istemli ve ısrarlı bir şekilde başarabilmekten geçer.Nasıl kaygıyı kendine özgü bir düşünsel dille gerçekleştirebilir hale gelmişseniz, aynı başarıyı alternatif bir dili benimseyerek ve kullanarak tekrarlamanız, zor olsa bile, imkansız olmayacaktır.
DÜŞÜNCELERİN AKIŞI HIZI
     Alternatif dili kazanmak için yapılacak uğraşıyı zorlaştıran unsurlardan en önemlisi, kaygı dilinin artık refleksli ve otomatik bir sürece sahip olmasıdır. Bu tür bir özellik taşıyan dilin karşısına, içerik olarak yeni, hızı düşük bir dil seçeneği ile çıkmanın doğal olarak zorlukları vardır. Ancak, beyin son derece hızlı öğrenebilen bir organdır. Yeter ki, ona ısrarlı bir şekilde yeni önermeleri ve dili vermeye devam edelim. Beyne, ‘kaygı dilini kullanma, böyle düşünme’ talimatını, hatta emrini vermenin pek yararı olmayacaktır; çünkü beyin, belirli bir olay ya da olay grubuyla ilgili olarak kullanageldiği dile bir alternatif getiremiyorsa, öğrendiğini kullanmaya devam edecektir.
TEMKİNLİLİĞİN DİLİ
         Kaygı dilinin ve bunun ürünü olan kaygı duygusunun alternatifi; bir kaygısızlık veya umursamazlık olamaz ve olmamalıdır. Bize verilmiş olan vadeli yaşamı anlamlı bir şekilde değerlendirebilmek için, vadeli yaşamı anlamlı bir şekilde değerlendirebilmek için, amaçlar ve istekler oluştururuz.
            Yaşam amaçları konusunda ne umursamazlık ne de kaygı geliştirelim. Vadeli yaşamın ve onun için geliştirdiğimiz amaçların anlamı, geliştirme değil de, kişiliği değerlendirme oluyorsa, amaçların gerçekleşmesi için önemli olan temkinliliğin kaygıya dönüştüğünü söyleyebiliriz.
         Yaşamı, amaçlarımızla sahip olduğumuz potansiyeli el ele götürdüğümüz bir keşif uğraşısı olarak tanımladığımızda; belirli bir amaca yönelik ve sahip olduğumuz potansiyele dayanarak geliştirdiğimiz bir davranış ya da yeteneği çeşitli aralıklarla değerlendirmek bu tanımın bir gereği olacaktır. Gene bu tanıma göre,  bu tür bir değer biçme nereden nereye geldiğimizi ve nereye gideceğimizi tartabilmek için yapılacaktır.
Bu görüş açısından ‘yapılanın’ değerlendirilmesi son derece önemlidir. Belirli bir amaca yönelik kazandığımız bir davranışın değeri düşük çıkıyorsa ve amaca ulaşmakta zorlanıyorsak, buna verilebilecek gerçekçi ve akılcı anlam şu olacaktır: Davranış gözden geçirilmeli; sahip olduğumuz potansiyeli bu davranışı değiştirebilmek için nasıl kullanabileceğimizin muhasebesi yapılmalıdır. Davranışla ilgili değer tatminkar ise, bu duruma verilebilecek anlam şudur: ‘Davranışımın eriştiği düzey şu zaman kesiti içinde, amaçları gerçekleştirebilmek açısından tatmin edici ve anlamlıdır. Potansiyelimi bunun ötesine götürebilmek için başka ne gibi amaçlar anlamlı olabilir?’
            Dikkat edilecek olursa, alternatif olan temkinlilik dilinde ‘kişilikle’ hiçbir surette uğraşılmamaktadır. Alternatif dilin sınıflaması ve derecelemesi, kişiliğe değil, kişiliğin yaptıklarına yöneliktir
            Kaygı diline kıyasla, temkinlilik dili:
Yapanı değil, yapılanı değerlendirir…
 Toptancı değil, parakende etiketleme yapar…
 İnsan özelliklerini, yeteneklerini, davranışlarını kutuplar halinde değerlendirmek yerine, gerçekçilik ve akılcılık ölçütlerinde değerlendirme yapar..
 Hataları, ağıt yakılması gereken değil, yaklaşıp incelenmeyi bekleyen öğrenme araçları olarak görür…
 Kişiliği değil, kişiliğin parçası olan davranışı, özelliği, yeteneği veya bilgiyi değerlendirir…
 Toptancı anlamda kişiliğe, tek ve herkese aynı olan, insan olmanın kaçınılmaz değerliliğini verir…
 Çevre için değil, onunla birlikte yaşar…
 Kaygı yaşamımızın bir parçası olmak zorunda değildir. Unutmayın ki inanışlarınızın mimarisi sizsiniz. Daha gerçekçi inanışları zihinsel dünyanıza davet edip onlara yer açacak kişide ancak siz olabilirsiniz. Kendinizi kaygı dilinin kıskacından kurtarıp bizim için gerekli ve doğal temkinlilik dilini benimseyebilirsiniz. Yaşamınızın başından beri var olan zihinsel ve düşünsel gücünüze gerçekten sahip çıkın; onun sizi değil, sizin onu yönlendirmesini sağlayın, kişiliğinizin değerlerinin değil de, değerlerinin arayışını yapın; ve çevre için değil, onunla birlikte ona rağmen yaşayın…
Kaynak: KAYGI -  Kadir Özer

HAYIR DİYEBİLMEK


HAYIR DİYEBİLMEK ile ilgili görsel sonucu

HAYIR DİYEBİLMEK 
Hayır diyebilmek bir başkasına, çoğumuz için ne kadar mümkün? Hayatınızı ne kadar kendinizinmiş gibi yaşıyorsunuz? Bir çok psikolojik rahatsızlığın temelinde ‘HAYIR’ diyememek var desem ne düşünürsünüz? Yeni kuşak ebeveynler çocuklarına hayır deme konusunda oldukça sorunlu.
Bu nedenle muhtemelen yeni bir psikolojik bozukluk türü tanımlanacak pek yakında.Haz odaklılık hastalığı gibi bir şey olabilir bu hastalığın adı.Çocuklarımızı haz odaklı yetiştirerek ellerinden dayanıklılıklarını almış oluyoruz.Nasıl mı? Her istediği olan, ‘Hayır’ sözcüğünü duymadan büyüyen çocuklar daha sonra yaşamın güçlükleri karşısında çaresizlik içinde kalacaklar-kalıyorlar da.. 
 Ne oluyor da hayır diyemiyoruz? Bu sorunun onlarca yanıtı var elbette.. Ölüm korkusu, depresyon, kaygı bozuklukları gibi hastalıklar, kendi yaşamlarını yaşayamamış insanlarda daha çok görülür.Kendi yaşamını yaşamamak da ne demek diye sorabilirsiniz.
Hayır diyemeyen insanlar diğerleri tarafından reddedilmekten korkuyor olabilir, insanlar onları terk edebilir, ilişkileri daha kötü bir noktaya sürüklenebilir.Herkes tarafından sevilebilmenin en kolay yolu ‘evet’ demektir.Siz fark etmeden ağır bedeller ödersiniz, en kolay kendi yaşamımızdan vermektir bazen. Hayır diyemediğiniz zaman kendinize olan saygınız azalır. 
Kendinize olan saygınız azaldığında da geriye ne kalır? Bu kez kendinize öfkelenirsiniz, öfkeniz başınızı ağrıtır, midenizi bulandırır, sonra da yavaş yavaş çökkünlük başlar.Bu çökkünlük bazen panik atak nöbetleri halinde bazen de her şeyi kontrol etmeye çalışacağınız takıntı bozukluğu haline dönüşür..
Hastalandığınız zaman bedeniniz ve ruhunuz size bir sinyal veriyordur aslında.Bu sinyali doğru yorumlarsanız hastalık da dönüştürücü olabilir sizin için. Yaşamınızda neyin yolunda gitmediğini anlayabilirsiniz. Bizler hayır demeyi beceremediğimizde çoğu zaman etrafımızdaki insanlar için konforlu oluruz. 
Özellikle iş ortamında en çok çalışan ve dolayısıyla en makbul olan eleman olabilirsiniz kolaylıkla. Ardından daha da çok çalışırsınız hep çok çalışırsınız.Sahip olduğunuz değeri (!) kaybetme riski vardır çünkü. 
 Kişisel ilişkilerinizde de hep evet diyen biri olursanız, lütfen diğerlerine kızmayın. Onlar sizi başka türlü bilmiyor.BHiç olumsuz geribildirimde bulunmadınız ki.. Neyi istediğinizi ya da neyi istemediğinizi ortaya koymadınız ki.Sorumluluk almaktan kaçıyor olabilir misiniz? Bazen korkularımız yüzünden mükemmel eş mükemmel arkadaş, çocuk ya da ebeveyn oluruz. 
 Ne istediğimizi söylediğimizde kimse kalmayacak yanımızda diye korkarız. Hayır diyemediğimizde edilgen davranmış oluruz, edilgen davrandığımızda ise kendimizi çaresiz hisseder ve yaşamımızın kontrolü bizde değilmiş gibi hissederiz, ya da diğer insanlar benden daha önemli diye düşünürüz. Başkaları kendi yaşamları üzerinde denetim kurabilir ama siz kuramazsınız. 
 Karşınızdaki kişiye hayır demek istediğiniz her şeyi yapabileceğiniz anlamına gelmez. Kendi davranışlarınızın sorumluluğunu taşıyıp ne yapıp yapmayacağınıza sizin karar vermeniz demektir. Sizi, kendinizi doğru biçimde ortaya koymanızı sağlayan engellerin çoğu, kendi inançlarınızdan kaynaklanır. 
 NE YAPMAYA YA DA YAPMAMAYA HAKKINIZIN OLDUĞUNA İLİŞKİN, 
SİZE BENİMSETİLMİŞ OLAN KURALLARA, 
SİZ KENDİNİZ İSTEYEREK UYARSINIZ. 
 Kendi kendinize koyduğunuz söz konusu ölçülerin en doğru olan olmadığına inanmak sizi özgürleştirir. İnsanlar bizim düşüncelerimiz, duygularımızı ve davranışlarımızı yargılayabilirler..Ancak herkes kendisinin yargıcıdır. Kendinizi diğerlerine haklı göstermek zorunda değilsiniz, haklı değilseniz onların isteklerine boyun eğmek zorunda kalacağınız düşüncesi doğru değildir. Kendinizi haklı çıkarmak zorunda değilsiniz. Çevrenizdeki herkesin ölçülerine göre yaşamak zorunda değilsiniz. 
 Önemli bulduğunuz herkes tarafından her zaman sevgi ve kabul görmek zorunda da değilsiniz. Bunu isteyebilirsiniz sadece. Dünya bizim istediğimiz gibi olmak zorunda değil, bunun aksini düşündüğümüzde mutsuz oluruz. Dolayısıyla değiştiremeyeceğimiz gerçeklere katlanmak zorundayız. Bunları fark edebilirsek ‘Hayır ‘ diyebilmemiz kolaylaşır..Kendimizi ortaya kayabilmek hayır diyebilmek öğrenilebilir bir beceridir. En büyük ihanet insanın kendisine yaptığı ihanettir; kendisini yok saymasıdır….

Ana Tanrıça' Dan Günümüze KADINLAR İNSAN OLANLARLA İNSAN OLMAYANLAR ARASINDA AYIRIM YAPMADILAR.


KADINLAR İNSAN OLANLARLA İNSAN OLMAYANLAR ARASINDA AYIRIM YAPMADILAR. 

Ana Tanrıça' Dan Günümüze

8 Mart  ‘kutlamaları’ başlamadan önce kadınların unuttukları, daha doğrusu unutturuldukları ve ortak belleklerinde hala var olduğuna inandığım güçlerini hatırlatmak istedim.Dünya gittikçe daha kötü bir yer olmaya başladı; açlık, savaşlar,çevre sorunları, çocuklara olan her kötü şey...Güzel yarınlar bırakalım çocuklarımıza derken onları koruyabilmekten bile uzağız…
Yeryüzünün varoluşundan itibaren, koruyan kollayan, en önemlisi de doğuran bu güçlü cins nasıl oldu da yavaş yavaş toplum dışına itildi.Sadece sosyalleşme becerileri sayesinde bile, insan ırkına kattıkları onca şeyden sonra ne oldu da bilim, sanat, felsefe alanlarında en önemlisi de yaşamın içinde bu kadar dışarıda kalabildi, uzaklaştı, uzaklaştırıldı…
 Kurduğun dayattığın dünya senin olsun, biz başka bir yerdeyiz demek istiyoruz. Hayallerimiz var, kurulacak dünyamız var. Aşkımız var, özlemimiz, umudumuz, kavgamız, içimizdeki başkayı keşif içindir.Bu dünya daha başka nasıl olabilir, acıların, zulmün, sömürünün azalması için nasıl yaşanabilir?
Erkeklerin iktidarı ele geçirmelerinden önce anaerkil toplumların var olduğu ilk kez 19. yy da Johann Bachofen tarafından ortaya atıldı.Onun  tezi arkeolojik kadın heykelcikleri ve mitolojiye dayanıyordu. Daha sonra kuzey Amerika yerlileri arasında yapılan bir araştırmada İrokua yerlilerinde kadınların, kendi yaşadığı topluma göre, daha yüksek bir statüye sahip olduklarını, dinsel ve siyasal faaliyet ve ekonomide büyük rol oynadıklarını saptamış ve soyun ana tarafından devam ettirildiğini gözlemlemiştir.
 Ana Tanrıça heykelciklerine ilk kez Anadolu da Maraş Direkli Mağarası’nda rastlanmıştır. MÖ 16-12 binyıllarına ait oldukları düşünülmektedir. Kadın ve doğanın yaratma kabiliyetinin verimi, eski toplumlar için vazgeçilmez bir gereklilikti. Çünkü ölümün karşısında durabilen tek şey doğurganlıktı…
Tarımla geçinen tüm toplumlarda olduğu gibi yaşamın devamını sağlayan en önemli değer, bereketti.Tanrıça İnanna bereketin ve üremenin sembolüydü.Daha sonra Babil’ de İştar, Anadolu’ da Kibele, Yunanistan’ da Afrodit, Roma’ da da Venüs kılığında karşımıza çıktı.Tüm bunlar verimliliğin kutsal bir dişi tarafından korunması geleneğini sembolize ediyordu.
M.Ö. 4.ve 3. Binyıllarda, üremeyle ilgili düşünce değişmeye başlar ve erkek de üremedeki etkisini fark eder.Üremenin salt kadın cinsine özgü bir olay olarak görüldüğü dönem artık kapanmıştır.
Antik Yunan Tanrısı Zeus ile birlikte yeni bir dönem başlar..Kaba, cahil, zorba, hileci Zeus’ la birlikte kadın-erkek eşitçi toplumlardan erkek üstünlükçü toplumlara geçilmiştir. Daha sonra Atina’ lı filozoflar felsefede aynı çizgiyi sürdürdüler. Tanrıçalar ikincil konumdadır. Yunan inancında, cinselliğe hoşgörü ile bakan tanrıların yanında, daha eski dönem söylencelerinden aktarılarak oluşan ‘kötü kadın’ söylencesi de vardır. Bu kadın Pandora’ dır. 
Pandora tıpkı Havva gibi insanlığın başına kötü dertler açan ‘ilk kadın’ tasviridir. Pandora’ nın suçu yasak meyveyi yemesi değil, dokunmaması gereken kutuyu açmasıydı. Bu kutunun içinden çıkıp insanlığın içine dağılan güç ise kötülüğün ta kendisiydi. Üstelik ‘Umut’ kutunun içinde kalmıştı. Böylece Pandora’ da Havva gibi tüm insanlığın başına hiçbir zaman yok edilemeyecek bir bela salmıştı.
Böylece kadın kendine de yabancılaştı; lanetli Havva ve kutsal Meryem…Kadın ya günahkardır ya da annedir, eştir , bakım verendir..
Beş binyıl boyunca açıkça söylenmese de erkeğe göre kadınlar zekaca daha geri bırakılmıştı. 
Oysa kadınların icatları erkeklerden önceydi. Evet, her şeyi icat eden kadındı: Tarımı icat etmeleri; sığır, davar, kaz, tavuk beslemeleri; sebze ağaç yetiştirmeleri; içinden resim ve yazı simgeciliğinin çıktığı bir büyü dilini ve söz büyüsünü başlatmaları; ocak, yemek, mutfak kültürünü yaratmaları; yoğurt, peynir ve mayayı keşfetmeleri; söğüt yapraklarından ve ağacın kabuğundan ağrılara iyi gelen aspirinin temel maddesini bulmaları; dokumayı icat etmeleri; çamurdan heykeller ve oyuncaklar yapmaları; aşkı icat etmeleri, şiiri ve müziği bulmaları, toplumsallaşmayı icat etmeleri bütün bunlar kadınların eseriydi…
İlk çobanlarda kadınlardı, yazıyı bulanda. Sosyalleşmenin gerekli olduğunu önce kadın fark etti.
 Orman halklarında toplayıcı ve avcı kadınlar çevrelerine duyarlı ve dikkatli çocuklar yetiştirdiler. Yalnız insanların birbiriyle dayanışması önemli değildi, gelecekte çocukların aç kalmaması için bütün ormanda insan, hayvan, bitki birbirine saygılı olmalı; biri diğerini yok etmemeliydi. 
KADINLAR İNSAN OLANLARLA İNSAN OLMAYANLAR ARASINDA AYIRIM YAPMADILAR. 
Onlar ilk çevrecilerdi.
Yazı öncesi dönemlerde el sanatlarına ilişkin meslekleri başlatanlar, yeni kuşaklara öğretenler Şaman kadınlardı. Türkler’ de Şaman toplum yapısını ve zihniyetini uzun süre devam ettirdiler.Türkçe’ de cins isimlerde dişil, eril ayrılığı bulunmaması , kadın, erkek adlarının aynı olması cinsiyet ayrımcılığının olmadığının göstergesidir.Orta Asya’ da kaya resimlerinde erkeklere ata binmesini öğreten avcı Şaman kadınlar betimlenmiştir.
Kadınların buluşları ve başarıları önceleri erkekler tarafından da önemli görüldü. Ancak daha sonra kadınlar eve kapatılıp sadece hizmet görevlilerine dönüştürüldüklerinde ve yaratıcı işler erkeğe kaldığında, kadınların daha önce uygarlaşma yolunda attıkları dev adımlar unutturuldu veya erkeklerin söyleminde önemsizleştirilerek öteki kadın imgesiyle bilinçdışına atıldı. Özellikle kadının sevişmeyi öğreten imajı fahişeye dönüştürüldü ve ortak bilinçdışında ürkünç bir kadın imgesi yerleştirildi. Kadınlar ikiye ayrıldı …
Bu dil nasıl oluştu? Bilim yazarları, toprak altında kalan antik kentleri ve o merkezlere ait tapınakları anlatırken, cinsel açıdan etkin olan tanrıçadan ‘uygunsuz’ , ‘dayanılmaz ölçüde saldırgan’, ‘utanç verici biçimde ahlaksı’ diye söz ederler.Buna karşın, çobanların tanrısı Pan, Su Perilerinin ırzına geçebilir, onları baştan çıkarabilir ama onlar sadece ‘oyuncu’ , ‘erkeksi’ olarak tanımlanır, günümüzde de ‘çapkın’ deriz bu tür erkeklere.
Eski Yunan’ da erkeklerin kadınları tehdit ettiği, özgürlüklerini kısıtlamak için tecavüzlerin sayısının arttığı hatta erkekleri savaşa katılmaya teşvik etmek için bu döneme ait tecavüz sahnelerinin olduğu kabartmalar sıklıkla görülmeye başlandı.Korku kadınların ortak belleklerine yerleşmiş, duygu, düşünce ve akıl yürütme yetilerini esir almıştı.Günümüzde de tecavüz savaşların ödülü gibi değil mi?
Küfür de sözlü bir tecavüz ve kadın cinselliğini aşağılamadır. Bir kadının bedenini tanıması, cinsel kimliğine saygı duyması, cinselliğini keşfetmesi, cinsel ilişkiyi sağlıklı yaşaması, eğer kendisine küfreden bir erkekle evliyse neredeyse imkansızdır.
Zamanla devleti örgütleyip yöneten erkekler kadınları devlet yönetimi dışında bıraktılar. Böylece devletin yasaları, hukuku, tarihi erkekler tarafından yazılmaya başlandı. Tarihte kadın yoktu, kadının tarihi hiç olmadı.Devlette yer almayanın tarihinin de olmaması çok normal.
Bu gün dünyanın sorunlarını çözmek için tekrar iki cinsin özgür ve eşit varlılar olarak bir araya gelmesi gerekmektedir.Biz bugün daha adil bir yaşam tarzını ararken, kadınlara karşı tehlikeler hala bütün şiddeti ile devam etmektedir ve tarihten alınacak dersler vardır.
Toplum mühendisliği (algı yönetimi, manipulasyonlar, yalanlar, bilgi kirliliğiyle kafa karıştırma  çok kötü sonuçlar verebiliyor.Dengeler bozuluyor, bunu anlamak en az beş binyıldır kendine yabancılaşan kadınlara, şiddet dolu ülkemize ve çıkış yolu tıkandığı için, emperyal sistemlerin  cehenneme çevirdiği dünyaya bakmak yeterli değil mi?
Yaralanılan kaynaklar    : Bilim Ve Ütopya Dergisi, Yıl:2014,  Sayı:239

YORULMA DİREN

İnsan olmaktan yorulur bazen insan.  Hayat yorar, aşk yorar, yalnızlık yorar, kalabalık yorar, gelen yorar, giden yorar ile ilgili görsel sonucu
YORULMA DİREN
İnsan olmaktan yorulur bazen insan. 
Hayat yorar, aşk yorar, yalnızlık yorar, kalabalık yorar, gelen yorar, giden yorar
Sana sunulan hiçbir şeye alışma bu yüzden. 
Terk edenler yorar… 
Daha az güvenmeye, daha az sevmeye ve daha az inanmaya tecrübe diyorlar. 
Ama bu tecrübe değil, tecrübeyi doğru kullanamamaktır. 
Daha az güvenmek, güven sorunu yaratır. 
Gerektiği kadar güvenmelisin. 
Daha az sevmek yalnızlığı getirir. 
Hak ettiği kadar sevmelisin. 
Daha az inanmak inancını zedeler. 
Neye ne kadar inanman gerek, onu bilmelisin. 
İnsanlar terk edilerek terk etmeyi, aldanarak aldatmayı öğreniyorlar. 
Oysa terk edilen sadakati, aldatılan dürüstlüğü öğrenmelidir. 
Hayatın getirdiği sevinç ve mutlulukları nasıl kabul ediyorsak, onun sunacağı kederleri de aynı olgunlukla kabul etmeliyiz. 
Bu dünya bir imtihan dünyası. 
Kaderimize yazılan her keder, dayanma, sabretme ve inanma gücümüzü sınar. 
Yıkılmış, aldanmış, incinmiş, kırılmış olabilirsin. 
Umutların tükenmiş de olabilir. Bu kaderindir. 
Kader seni sürekli dener. 
Cevabını bilmediğini sandığın bir soru gibi gelir. 
Oysa Rabb’in o sorunun cevabını çoktan vermiştir. 
Ve onun senin durumundakilere verdiği en iyi cevap gece-gündüz ilişkisidir.
 Geceyi ve gündüzü düşün şimdi. 
Ve şunu: Her yeni gün, bitmiş bir gecenin ardından başlar ve şahitlik ettiğimiz bitişler, 
göremediğimiz nelerin başlangıcıdır kim bilir…

Silinmesin *T6952550267*DOSYA GÖNDERME FORMU(HUKUK)YARGITAY 20. HUKUK DAİRESİ BAŞKANLIĞINA ANKARADOSYAYA İLİŞKİN BİLGİLERMAHKEMESİKARAR TAR...