BİRBEY TÜRK: TÜRK DEVLETLERİ LİSTESİ

21 Nisan 2016

TÜRK DEVLETLERİ LİSTESİ

Vikipedi, özgür ansiklopedi

*Türk tarihi*
*İlk Çağ[göster]* Orta Çağ[göster] Yeni Çağ[göster] Yakın Çağ[göster]**
g t d

Bağımsız Türk devletleri

Kültigin Heykeli, Orhun Vadisi'nde bulundu.

Karahoca Uygur prensleri

İran'da hüküm sürenKaçar hanedanlığı dönemi sanatından bir örnek

Türk devletleri tarih boyunca Türk halkları tarafından kurulmuş özerk cumhuriyet, beylik ve bağımsız cumhuriyet, beylik, imparatorluk ve hanedanlıkları içerir.

İçindekiler

[gizle]

İlk Çağ

*Bayrak*	*Devlet*	*Tarih*	*Notlar*
	*Sakalar*	*M.Ö 670*	*-Alp er Tunga* *-Tomris Katun* *-(Şu Destanında) Şu Kağan (Kaynaklarda Kral Ateas)*
	*Büyük Hun İmparatorluğu*	*M.Ö.220-46*	*İlk hükümdar: Teoman* *Önemli hükümdar(lar): Mete*
	*Doğu Hun Devleti*	*M.Ö.46-M.S 48*
	*Batı Hun Devleti*	*M.Ö.46-36*
	*Güney Hun Devleti ya da Batı Hun İmparatorluğu*	*M.S.48-215*
	*Kuzey Hun Devleti*	*M.S.48-156*
	*Avrupa Hun İmparatorluğu*	*M.S.370-469*	*Önemli hükümdar(lar): Attila*
	*Ak Hun İmparatorluğu*	*M.S.420-567*
	*Asya Avar İmparatorluğu*	*M.S.330-555*
	*Sabirler*	*6.Yüzyıl*

Orta Çağda İslamiyet Öncesi Dönem

*Bayrak*	*Devlet*	*Tarih*	*Notlar*
	*Göktürk Kağanlığı*	*M.S.552-582*	*前突厥 Birinci Göktürk* *Kurucusu: Bumin Kağan*
	*Batı Göktürk Kağanlığı*	*583-657*	*西突厥*
	*Doğu Göktürk Kağanlığı*	*583-630*	*東突厥*
	*Avrupa Avar Kağanlığı*	*562-803*
	*Xueyantuo*	*630-647*	*薛延陀 w:en:Xueyantuo Tingling'in kolu*
	*Kutrigurlar*	*5-6.asır*	*Karadeniz’in kuzeyine egemen oldular*
	*Otrigurlar*	*5-6.asır*	*Karadeniz’in kuzeyine egemen oldular*
	*Büyük Bulgar Hanlığı*	*630-665*	*Önemli hükümdar(lar): Kubrat Han*
	*Tuharistan Yabgu Devleti*	*630-700*	*Göktürklere tabi bir boydu*
	*Hazar İmparatorluğu*	*630-965*	*可薩 Batı Göktürk*
	*Birinci Bulgar İmparatorluğu*	*632-1018*	*Tuna Bulgar Hanlığı (632-864) / Bulgar Knezliği (864-913) / Bulgar Çarlığı (913-1018)*
	*Kangar Birliği*	*659-750*
	*İdil Bulgarları*	*665-1391*	*İlk Müslüman Türkler/Çuvaşistan'ın kökeni*
	*İkinci Doğu Göktürk Kağanlığı*	*681-744*	*後突厥 ya da Kutluklar* *Önemli hükümdar(lar): Kutluk (İlteriş) Kağan, Bilge Kağan, Kül Tigin*
	*Türgişler*	*717-766*	*突騎施 Batı Göktürk Kağanlığının "On Ok"'dan*
	*Uygur Kağanlığı*	*744-840*	*回紇, 烏護, 烏紇, 韋紇, 回鶻*
	*Oğuz Yabguluğu*	*750-1055*
	*Karluklar*	*766-840*	*葛羅祿 (MS 665-680)*
	*Kansu Uygur Krallığı*	*848-1036*
	*Karahoca Uygur Krallığı*	*991-1209*

İslamiyet Sonrası Dönem

*Bayrak*	*Devlet*	*Tarih*	*Notlar*
	*Karahanlı Devleti*	*840-1042*	*Karluklar ile Uygur Kağanlığı'nın kalıntısı. Türk tarihinde İslamiyeti kabul eden ilk devlet.*
	*Peçenek Hanlığı*	*860-1091*
	*Kıpçak Hanlığı*	*9-13.asır*	*ya da Kumanlar*
	*Şirvanşahlar*	*861-1538*	*Bugünkü Azerbaycan'da.*
	*Tolunoğulları*	*868-905*
	*Kansu Uygur Krallığı*	*905-1226*	*甘州回鶻 Bugünkü Sarı Uygurların kökeni.*
	*Karahoca Uygur Krallığı*	*911-1368*	*高昌回鶻 (Bugünkü Doğu Türkistan)*
	*Akşitler*	*935-969*
	*Salariler*	*941-981*	*Bugünkü Azerbaycan'da.*
	*Revvadiler*	*981-1040*	*Bugünkü Azerbaycan'da.*
	*Oğuz Yabguluğu*	*950-1040*
	*Gazne Devleti*	*962-1187*	*Samaniler'in memlûklerinden.*
	*Büyük Selçuklu Devleti*	*1037-1194*	*Selçuklular*
	*Doğu Karahanlılar*	*1042-1211*
	*Batı Karahanlılar*	*1042-1212*
	*Suriye Selçukluları*	*1092-1117*	*Melikşah'ın kardeşi Tutuş'un hükümdarlığı*
	*Anadolu Selçukluları*	*1092-1243*	*Rum Selçukluları olarak bilinir.*
	*Kirman Selçukluları*	*1092-1230*	*Alp Arslan'ın kardeşi Kavurd Bey'in sülalesi / Kaşkaylar ve Hamselerin kökeni.*
	*Harezmşahlar Devleti*	*1097-1231*	*Selçuklular'ın Memlûklerinden Anuş Tegin tarafından kurulan devlet*
	*Böriler*	*1117-1154*	*ya da Suriye Atabeyliği*
	*Zengiler*	*1127-1259*	*Musul, Halep Atabeylikleri*
	*İl-Denizliler*	*1146-1225*	*ya da Azerbaycan Atabeyliği*
	*Erbil Beyliği*	*1146-1232*	*ya da Erbil Beyliği*
	*Salgurlular*	*1147-1284*	*ya da Fars Atabeyliği*
	*Irak Selçukluları*	*1157-1194*	*Sencer'in ölümünden sonra Irak-ı Arap ve Irak-ı Acem (Batı İran)'ı yöneten Büyük Seçlukluların kalıntısı.*
	*Memluk Hanedanlığı*	*1206-1290*	*Delhi Sultanlığı'nı Türk Memlûk Hanedanı kurmuştur.*
	*Karluk Devleti*	*1212-1300*	*Karahanlıların devamı.*

I. Dönem Anadolu Beylikleri

*Bayrak*	*Devlet*	*Tarih*	*Notlar*
	*Mengüçlü Beyliği*	*1072-1277*
	*Çaka Beyliği*	*1081-1098*
	*Dilmaçoğulları Beyliği*	*1085-1192*
	*Çubukoğulları Beyliği*	*1085-1092*
	*Danişmendli Beyliği*	*1092-1202*
	*Saltuklu Beyliği*	*1092-1202*
	*İnaloğulları Beyliği*	*1098-1183*
	*Ahlatşahlar Beyliği*	*1100-1207*
	*Artuklular*	*1102-1408*
	*Çobanoğulları*	*1227-1309*
	*Tanrıbermiş Beyliği*	*1074-1098*

Moğol İstilası Sonrası Dönem

*Bayrak*	*Devlet*	*Tarih*	*Notlar*
	*Altın Orda Devleti*	*1242-1502*	*Kurucusu: Batu Han*
	*Çağatay Hanlığı*	*1227-1347*	*Kurucusu: Çağatay Han*
	*Bahri Hanedanı*	*1250-1389*	*Memlûk Sultanlığı, Burci Hanedanı ise Çerkes memlûklerinden.*
	*Haleci Hanedanı*	*1290-1321*	*Delhi Sultanlığı (1206-1526)*
	*Osmanlı Devleti*	*1299-1922*	*Kayı Boy Beyliği olarak Türkiye Anadolu Selçuklu Devleti'ne bağlı, 1299'da istiklaline kavuştu. 600 yıldan fazla varlığını sürdürdü.*
	*Basarab Hanedanı*	*1310-1627*	*Eflak Prensliği'nin Kıpçak = Kuman kökenli hanedanı.*
	*Tuğluk Hanedanı*	*1321-1398*	*Delhi Sultanlığı (1206-1290)*
	*Akkoyunlular*	*1350-1507*
	*Karakoyunlular*	*1380-1469*
	*Timur İmparatorluğu*	*1370-1507*	*Çağatay Hanlığı'na bağlı olup Türklerden Barlas boyu.*
	*Kazan Hanlığı*	*1438-1552*
	*Kırım Hanlığı*	*1441-1783*	*1475'ten 1774 yılına kadar (Küçük Kaynarca Antlaşması) Osmanlı'ya bağlı kaldı.*
	*Safeviler*	*1502-1736*
	*Babür İmparatorluğu*	*1526-1858*
	*Afşar Hanedanı*	*1736-1802*	*Türkmenler*
	*Bakü Hanlığı*	*1747-1806*	*Azerbaycan’da.*
	*Kaçar Hanedanı*	*1781-1925*	*Türkmenler*

II. Dönem Anadolu Beylikleri

*Bayrak*	*Devlet*	*Tarih*	*Notlar*
	*Karamanoğulları*	*1256-1483*
	*İnançoğulları Beyliği*	*1261-1368*
	*Sâhipataoğulları Beyliği*	*1275-1342*
	*Pervaneoğulları Beyliği*	*1277-1322*
	*Eşrefoğulları*	*1280-1326*
	*Menteşeoğulları Beyliği*	*1280-1424*
	*Dobruca Beyliği*	*1281-1299*	*Dobruca (bugünkü Bulgaristan ve Romanya)'da.*
	*Alâiye Beyliği*	*1293-1421*
	*Karesioğulları*	*1297-1360*
	*Candaroğulları Beyliği*	*1299-1462*
	*Osmanoğulları Beyliği*	*1299-1922*	*Kayı Boy Beyliği olarak Türkiye Anadolu Selçuklu Devleti'ne bağlı, 1299'da istiklaline kavuştu.*
	*Germiyanoğulları Beyliği*	*1300-1423*
	*Hamitoğulları Beyliği*	*1301-1423*
	*Saruhanoğulları*	*1302-1410*
	*Tacettinoğulları Beyliği*	*1303-1415*
	*Aydınoğulları*	*1308-1426*
	*Tekeoğulları*	*1321-1390*
	*Ramazanoğulları*	*1325-1608*
	*Eretna Beyliği*	*1335-1381*
	*Dulkadiroğulları*	*1339-1521*
	*Kadı Burhaneddin Ahmed Devleti*	*1381-1398*

-- Eski dönemlerde kullanılan Osmanlı bayrakları sırasıyla:

--> --> --> --> -->

Eski Cumhuriyetler

*Bayrak*	*Devlet*	*Tarih*	*Notlar*
	*Aras Cumhuriyeti*	*1918*	*Bugünkü Nahcivan topraklarında kurulan kısa süreli bir hükümet.*
	*Güneybatı Kafkas Geçici Milli Hükûmeti*	*1918-1919*	*ya da Kars Cumhuriyeti*
	*Batı Trakya Bağımsız Hükûmeti*	*31 Ağustos 1913 - 29 Ekim 1913*	*Batı Trakya Türk Cumhuriyeti*
	*Türkistan Milli Devleti*	*1917-1918*
	*Alaş Orda*	*1917-1920*
	*İdil Ural Devleti*	*1918-1919*
	*Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti*	*1918 - 1920*
	*Azadistan*	*1919-1920*
	*Buhara Sovyet Halk Cumhuriyeti*	*1920-1924*
	*Doğu Türkistan İslâm Cumhuriyeti*	*12 Kasım 1932 - 6 Şubat 1934*
	*Harezm Sovyet Halk Cumhuriyeti*	*1920-1925*
	*Tannu Tuva Halk Cumhuriyeti*	*1921-1944*
	*Hatay Cumhuriyeti*	*1938-1939*
	*Doğu Türkistan Cumhuriyeti*	*12 Kasım 1944 - 20 Ekim 1949*
	*Azerbaycan Milli Hükûmeti*	*1945*
	*Kırım Halk Cumhuriyeti*	*1917-1918*
	*Kıbrıs Türk Federe Devleti*	*1975-1983*

Sovyet Dönemi Cumhuriyetleri

İlk dönem Sovyet ve Özerk Sovyet Cumhuriyetleri

*Bayrak*	*Devlet*	*Tarih*	*Notlar*
	*Türkistan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti*	*1918-1924*	*Bugünkü Türkmenistan, Özbekistan ve Kırgızistan topraklarını kapsar. Harezm Sovyet Halk Cumhuriyeti ve Buhara Sovyet Halk Cumhuriyeti toprakları üzerinde kurulmuştur.*
	*Tatar-Başkurt Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti*	*1919-1921*	*Bugünkü Tataristan'ı ve Başkurdistan'ı kapsar.*
	*Kırgızistan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti*	*1920-1925*	Bugünkü Kazakistan'ı kapsar. Kırgızistan ÖSSC daha sonra Kazakistan ÖSSC adını almıştır. 1920 öncesi, bugünkü Kazakistan toprakları üzerinde Türkistan Genel Valiliği kurulmuştu.

Sovyet Cumhuriyetleri

*Bayrak*	*Devlet*	*Tarih*	*Notlar*
	*Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti*	*1922-1991*	Öncesi statüsü: -Transkafkasya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti 1922-1936 *Bağımsız Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti 1922'de Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti adı altında 1922 yılında Transkafkasya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti üyesi oldu.*
	*Kazakistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti*	*1936-1991*	Önceki statüsü: -Türkistan Genel Valiliği 1729-1920 -Kırgızistan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 1920-1925 -Kazakistan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 1925-1936
	*Kırgızistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti*	*1936-1991*	Önceki statüsü: -Türkistan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 1918-1924 -Kara-Kırgız Özerk Oblastı 1924-1926 *-Kırgızistan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 1926-1936*
	*Özbekistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti*	*1924-1991*	Önceki statüsü: -Türkistan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 1918-1924
	*Türkmenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti*	*1925-1991*	Önceki statüsü: -Türkistan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 1918-1924
	*Tataristan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti*	*1990*	Önceki statüsü: -Tatar-Başkurt Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 1919-1921 -Tataristan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 1921-1990

Özerk Sovyet Cumhuriyetleri

*Bayrak*	*Devlet*	*Tarih*	*Notlar*
	*Çuvaşistan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti*	*1925-1991*	Önceki statüsü: -Çuvaş Özerk Oblastı 1919-1925
	*Yakutistan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti*	*1921-1990*
	*Dağıstan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti*	*1921-1991*	*Halkın bir kısmı Türki idi. Dağıstan Kuzey Kafkasya Cumhuriyeti'nin Rusya'ya katılmasıyla özerk sovyet cumhuriyete dönüştürüldü.*
	*Nahçıvan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti*	*1924-1991*
	*Kırım Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti*	*1920-1945*	*1945'te oblast oldu daha sonra Ukrayna'ya bağlanarak tekrar, ÖSSC statüsü aldı.*
	*Karakalpak Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti*	*1932-1992*	Önceki statüsü -Karakalpak Özerk Oblastı 1919-1932.
	*Kabardin-Balkar Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti*	*1936-1944*	Önceki Statüsü: -Kafkasya Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 1920-1924 -Kabardino-Balkar Özerk Oblastı 1924-1936 1944 ile 1957 arası Kabardin ÖSSC olarak adı değiştirildi, 1957'de tekrar Kabardino-Balkar ÖSSC adını aldı.
	*Tuva Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti*	*1961-1991*	Önceki statüsü: -Tuva Özerk Oblastı 1944-1961 SSCB'ye katılan Tuva Halk Cumhuriyeti özerk oblast statüsü almıştı.
	*Karaçay-Çerkez Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti*	*1990-1991*	Önceki statüsü: -Kafkasya Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 1920-1924 -Karaçay-Çerkez Özerk Oblastı 1924-1926 Özerk Oblastın Tekrar kuruluşu: 1957-1991.
	*Dağlık-Altay Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti*	*1990-1991*	Önceki statüsü: -Dağlık-Altay Özerk Oblastı 1922-1991 Oyrot Özerk Oblastı adıyla kuruldu ve 1948'de Dağlık-Altay olarak değiştirildi.
	*Hakas Özerk Oblastı*	*1990-1991*	*Hakas vilayeti, özerk oblast statüsünü 1990'da aldı.*

Çağdaş Cumhuriyetler

*Bayrak*	*Devlet*	*Tarih*	*Notlar*
	*Türkiye Cumhuriyeti*	*1923-....*
	*Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ^{De facto}*	*1983-....*
	*Azerbaycan*	*1991-....*
	*Kazakistan*	*1991-....*
	*Kırgızistan*	*1991-....*
	*Özbekistan*	*1991-....*	*Başta Özbekistan olmak üzere Orta Asya'ya yayılmış olan Ahıskalıların kullandıkları gayriresmi bayrağı*
	*Türkmenistan*	*1991-....*

Çağdaş Özerk Cumhuriyetler

*Bayrak*	*Devlet*	*Tarih*	*Notlar*
	*Sincan Uygur Özerk Bölgesi*	*1955-....*	*Doğu Türkistan'ın gayriresmî bayrağı Gökbayrak'tır.* *Çin Halk Cumhuriyeti'ne bağlı özerk cumhuriyettir. Nüfusun %61.14'ünü Uygurlar, Salarlar ve Yugurlar gibi Türk Halkları oluşturur.* *Bölgedeki Türkler arasında İslam dini yaygındır.*
	*Altay*	*1991-....*	*Rusya'ya bağlı özerk cumhuriyettir. Nüfusun 40,7'ini Türk Halkları oluşturur, Altaylar'ın oranı %34,5, Kazaklar'ın oranı ise %6,2'idir.* *Bölgedeki Türkler arasında Şamanizm'in yanı sıra Tengricilik, Burhancılık ve Hristiyanlık da yaygındır.*
	*Balkar*	*1991-....*	Rusya'ya bağlı bir özerk cumhuriyettir. Asıl adı Kabardey-Balkarya olup çok uluslu bir yapıya sahiptir. Nüfusun çoğunu Cumhuriyete adını veren bir Çerkes Grubu olan Kabardeyler ve bir Türk Halkı olan Balkarlar oluşturmaktadır. Balkarlar'ın nüfusa oranı ise %11.5'dir. *Bölgede İslam dini yaygındır.*
	*Başkurtistan*	*1991-....*	*Rusya'ya bağlı bir özerk cumhuriyettir. Nüfusun %57,6'sını Türk Halkları oluşturur. Başkurtlar'ın oranı %29.5, Tatarlar'ın oranı %25,4,Çuvaşlar'ın oranı ise %2,7'dir.* *Başkurtlar ve Tatarlar arasında İslam, Çuvaşlar arasında Hristiyanlık dini yaygındır.*
	*Çuvaşistan*	*1991-....*	*Rusya'ya başlı bir özerk cumhuriyettir. Nüfusun %67,7'sini Çuvaş Türkleri, %2,8'ini ise Tatar Türkler'i oluşturmaktadır.* *Çuvaşlar arasında Hristiyanlık, Tatarlar arasında İslam dini yaygındır.*
	*Dağıstan*	*1991-....*	*Rusya'ya bağlı bir özerk cumhuriyettir. Halkın yaklaşık %25'ini Türk Halkları olan Kumuklar, Azeriler ve Nogaylar teşkil eder. Kafkasya Avarları'nın kökeni tartışmalıdır.* *Dağıstanda Nogayların kullandıkları asıl bayrak.* *Dağıstan'da Kumukların kullandıkları gayriresmî bayrak.* *Bölgede çeşitli Türk halkları ve Kafkasya halkları yaşamaktadır. Bu halkların arasında İslam dini yaygın olup, nüfusun %90'ı Müslümanlar'dan oluşmaktadır.*
	*Gagavuzya*	*1991-....*	*Moldova'ya bağlı bir özerk cumhuriyettir. Nüfusun %82,1'ini Gagavuz Türkler'i oluşturur.* *Gagavuzlar arasında Hristiyanlık dini yaygındır.*
	*Hakasya*	*1991-....*	*Rusya'ya bağlı bir özerk cumhuriyettir. Hakaslar nüfusun %12'sini oluşturmaktadır.* *Hakas Türkler'i arasında Hristiyanlık yaygındır.*
	*Karaçay*	*1991-....*	Rusya'ya bağlı özerk cumhuriyettir. Asıl adı Karaçay-Çerkesya olup çok uluslu bir yapıya sahiptir. Nüfusun çoğunu ülkeye adınıÇerkesler ve bir Türk Halkı olan Karaçaylar oluşturmaktadır. Türk Halkları'nın nüfusa oranı %44,3 olup bunun %41'i Karaçay, %3,3'ü ise Nogay'dır. *Bölgede İslam dini yaygındır.*
	*Karakalpakistan*	*1991-....*	*Özbekistan'a bağlı bir özerk cumhuriyettir. Karakalpaklar'ın nüfusa oranı %32'dir. Bunun dışında bölgenin %32'sini Özbekler, %25'ini de Kazaklar oluşturur.*
	*Nahçıvan*	*1991-....*	*Azerbaycan'a bağlı özerk cumhuriyettir. Türkiye ile sınırı vardır. Nüfusun %99'unu Azerbaycan Türkleri oluşturur.*
	*Tataristan*	*1991-....*	*Rusya'ya bağlı özerk cumhuriyettir. Nüfusun %56,3'ünü Türk Halkları oluşturmaktadır. Tatarlar'ın oranı %53,2, Çuvaşlar'ın oranı ise %3,1'dir.* *Tatarlar arasında İslam, Çuvaşlar arasında Hristiyanlık dini yaygındır.*
	*Tuva*	*1991-....*	*Rusya'ya bağlı özerk cumhuriyettir. Nüfusun %82'sini bir Türk Halkı olan Tuvalar oluşturur.* *Tuvalar arasında Budizm ve Tengricilik dini yaygındır.*
	*Yakutistan*	*1991-....*	*Rusya'ya bağlı bir özerk cumhuriyettir. Nüfusun %51'ini Türk Halkları oluşturur. Yakutlar'ın oranı %49,9, Dolganlar'ın oranı 0,2,Tatarlar'ın orası ise 0.7'dir.* *Bölgedeki Türkler arasında Hristiyanlık ve Tengricilik dini yaygındır.*

Ayrıca bakınız

Kategoriler:

Türk devletleri

Ülke listeleri