10 Mayıs 2018

Özgüvenin önemi ve geliştirilmesi için ipuçları

Özgüvenin önemi ve geliştirilmesi için ipuçları ile ilgili görsel sonucu

Özgüvenin önemi ve geliştirilmesi için ipuçları

Özgüven, kendiniz hakkında nasıl düşündüğünüz ve kendinizi ne kadar değerli gördüğünüzdür. Kendi hakkınızda olumsuz konuşmalar yapıyorsanız, kendinizi sürekli eleştiriyor ya da yargılıyor, başarılarınızı küçümseyip, yapamadıklarınızı önemsiyorsanız, özgüven problemi yaşıyor olabilirsiniz.
Bir psikolog olarak, çocukluktan itibaren en çok geliştirilmesi gereken unsurlardan birisi olarak görürüm özgüveni. Özellikle ergenlik döneminde, sadece arkadaşlarına uyum göstermek için, “hayır” diyemediği için zararlı alışkanlıklara yönelen, aslında içinden gelmediği gibi davranan pek çok çocuk görmekteyiz. Uyumlu olabilmek çoğu zaman iyidir, sağlıklı bir davranıştır, fakat kendi doğrularına aykırı bir durum olduğunda da “hayır” diyebilmek için sağlam bir özgüven gerekir. Ailelerin bu konuyu önemsemeleri, çocuklarının özgüvenlerini hem sözel, hem de davranışsal olarak beslemeleri, onlara sorumluluk verip, başarılarını takdir etmeleri, “Sen yapamazsın, küçüksün” yerine “Sana inanıyorum, sen bunu yapabilirsin” cümlesini daha sık kurmaları çocukları, ergenleri daha güçlü kılacak, bir karar almaları gerektiğinde kendi fikirlerine ve tutumlarına daha çok değer vermelerini sağlayacaktır.
Özgüvensiz kişilerin özellikleri nelerdir?
Özgüveni yeterince gelişmemiş kişilerin kendileri hakkında kronikleşmiş bolca olumsuz düşünceleri vardır ve bu düşüncelerini kendi kişiliklerinin değişmez gerçekleri olarak algılar. Bu kişiler kendilerine inanmaz ve bir şeyler ters gittiğinde hep kendilerini suçlar. Sanki olumlu özellikleri hiç yoktur, Yaşamlarında başarılar kazandıklarında, birileri onları övdüklerinde, teşekkür edip, başarılarına sahip çıkmak yerine “Şans yardım etti”, “Çok da önemli bir şey değildi zaten” gibi cümleler kurarlar. Ek olarak, kendilerini ve ihtiyaçlarını savunma konusunda çok zorlanır ya da iletişimlerinde saldırgan bir tutuma bürünebilir.
Özgüveni eksik kişiler geleceğe de çok umutla bakamazlar ve bu nedenle de sıklıkla kaygılı, depresif, suçlu, öfkeli hissedebilir. Bir başka deyişle, özgüven düşüklüğünün kendisi başlı başına bir sorun olmakla beraber, çoğu kez de depresyon, soysal kaygı, yeme bozuklukları gibi psikolojik sorunların ortaya çıkışı açısından bir risk faktörüdür.
Özgüvenli kişilerin özellikleri nelerdir?
Özgüvenli kişiler yaşamlarında yapmak istediklerini daha kolaylıkla yapabilir, gerçek potansiyelini daha iyi ortaya koyar, kendisini daha özgür ve huzurlu hisseder.
 Geçmişe dair pişmanlıklar yaşamak, ya da “Ah keşke şunu yapabilseydim, şu kişiye şunu söyleyebilseydim” demek yerine, kendi gerçeklerine sahip çıkan, kendi yaşam haritasını kendince yazan kişilerdir özgüven sahibi kişiler.
Özgüvenimi nasıl geliştirebilirim?
  • Eğer çok belirgin bir özgüven sorununuz yoksa, ancak özgüveninizi geliştirmek istiyorsanız, işe olumlu özelliklerinizi liste haline getirmekle başlayabilirsiniz. Bunun için özel bir zaman ayırarak, kaybolmayacak bir deftere yazmanızda yarar var. Aklınıza gelen tüm olumlu yönlerinizi kaydedin, zihninizi sınırlamayın. Aklınıza gelen en ufak olumlu özelliklerinizi yazmayı ihmal etmeyin. Yakınlarınızdan sizi tanımlamalarını isteyin ve olumlu her şeyi listenize ekleyin. Bu listeyi oluşturduktan sonra bir süre, her gün, daha sonraları ise belli aralıklarla okuyun ve pozitif yönlerinize sahip çıkmaya, onlardan güç almaya çalışın.
  • Çevrenizde kendine güveni yüksek olan bir kimseyi örnek alın ve onu özgüvenli yapan unsurlar neler, bulmaya çalışın.
  • Kendinize iyi bakın, ruhunuza ve bedeninize özen gösterin. Spor yapın, düzgün beslenin, ruhunuzu ve beyninizi dinlendirin, sadece keyif almak için yaptığınız aktiviteler olsun.
  • İşlerinizi, yapılması gerekenleri sürekli erteliyorsanız, “başaramadıklarınızı” git gide bir yığın haline getiriyorsunuz demektir. Bunun yerine yapılacaklar listenize en basit olandan başlamanız, “başarılı olma” düşüncesini size tekrar getirecektir.
  • Yaşantınızla ilgili kendinize yeni hedefler koyun ve bunu hayata geçirmek için plan yapın. Bir hedefi gerçekleştirdiğinizde, özlemini duyduğunuz bir çok duyguyu da yaşamış olursunuz (umut, cesaret, güç, dayanıklılık gibi). Her başarınız için kendinizi tebrik etmeyi de unutmayın!
  • İşiniz dışında herhangi bir konuya ilginiz ve hevesiniz varsa, o konuya eğilin, zamanınızı ayırın. Bunun için, kurslara ya da sanatsal kulüplere üye olabilirsiniz, bu yöndeki gelişiminizi sevdiklerinizle paylaşabilirsiniz.
  • Kendi hakkınızda olumsuz cümleler kurmaya başladığınızda, bunu fark edin ve olumsuz cümleler yerine kendinize olumlu özelliklerinizi hatırlatın, olumlu cümleler kurun.
  • Kendinizi pek çok şey için suçlamak yerine, kendinizi olduğunuz gibi kabul etmeye çalışın, her insan gibi sizin de hatalarınız olabilir, kendinizi affetmeye çalışın.
Özgüven sorununuz yüzünden yaşamınızı istediğiniz gibi yönlendiremediğinizi düşünüyorsanız, kendinizi engellenmiş, çökkün hissediyorsanız, bir psikologdan yardım alarak daha etkin çözüm yollarına başvurabilirsiniz.
Uzm. Psk. İlknur Yılmaz Aytaç

PANİK ATAK VE BAŞ ETME YOLLARI

panik atak baş etme yolları ile ilgili görsel sonucu

PANİK ATAK VE BAŞ ETME YOLLARI

Panik atak yaşamış kişilere “Nasıl bir şey bu yaşadığınız?” diye sorulduğunda, bu deneyimlerini oldukça korkutucu sıfatlarla anlatırlar. Herkesin zaman zaman yaşayabileceği, yavaş biçimde gelişen kaygı duygusunun tersine, panik atak birkaç dakika içinde, bedensel ve düşünsel belirtilerle bir arada kendini gösterir. Bu yönüyle de, yaşayan kişiler için oldukça korkutucu bir deneyimdir. Bedensel belirtilerin başlıcaları, kalp atışlarında aşırı hızlanma, nefes almada güçlük, ellerde titreme ve uyuşma, terleme, ağızda kuruluk, mide bulantısı, bağırsak faaliyetlerinde bir artış ve baş dönmesidir. Düşünsel belirtilerin en yaygınlıkla görülenleri ise, “Kalp krizi geçiriyorum!”, “Birazdan öleceğim”, “Birazdan aklımı kaçıracağım” şeklindedir.
Panik atak yaşayan kişilerin büyük bir çoğunluğu, ilk panik atak deneyimlerinde kalp krizi geçirdiklerini sanır ve soluğu bir hastanede alır. Yapılan tetkikler sonucu, eğer kalpleriyle ilgili bir sorun bulunmazsa, doktorun bunun psikolojik kökenli bir bozukluk olabileceğini belirtmesi ile doğu teşhis konabilir.
Panik atağa ne/neler yol açar?
Panik atağın temelinde genellikle bir stres faktörü vardır. Stres, evlilik, iş değişimi gibi yaşantınızdaki olumlu değişimlerden kaynaklanabildiği gibi, sevdiğiniz birini kaybetmeniz, işinize son verilmesi gibi yaşam deneyimlerine bağlı olarak da ortaya çıkabilir. Bunların yanı sıra, ani biçimde değil de bir süreç içinde büyüyüp, gelişen ve devam eden stres ve duygusal yüklenmeler de panik atak nedeni olabilir. Panik atak, taşıyamadığınız, size bir bakıma ağır gelen duygularınızın, bedeniniz aracılığıyla dışa vurumu olarak da nitelendirilebilir.
BAŞ ETME YOLLARI
Nefes ve rahatlama egzersizleri
Birçoğumuz gündelik yaşamımızda göğsümüzden nefes alıp veririz. Oysa ki, hem zihnimize hem de vücudumuza en yararlı olan nefes diyaframımızdan yani karın boşluğumuzdan aldığımız nefestir. En azından her gün zamanımızın bir bölümünü doğru nefes alıp vermeye ayırarak, kaygı ve stresimizi azaltabilir, konsantrasyonumuzu artırabilir, hafızamızı güçlendirebilir, daha rahat uyuyabiliriz.
Panik atak nöbetinde ya kesik kesik, ya da göğüsten, çok derin olmayan nefesler alınır. Böylelikle, vücuttaki oksijen ve karbondioksit miktarında dengesizlik meydana gelir ve bu durum da bulanık görme, ellerde, ayaklarda uyuşukluk gibi belirtilere neden olur. Gördüğünüz gibi, panik ataktan kaynaklandığını düşündüğünüz belirtiler aslında doğru nefes almamanızdan kaynaklanıyor olabilir! Panik atak esnasında doğru ve derin nefes alıp vermeniz ile beraber birçok belirtinin de önüne geçebilirsiniz.
Rahatlama egzersizlerinin, diyafram nefesi, meditatif nefes, aşamalı kas rahatlatma egzersizi, görselleme gibi çeşitli türleri hakkında bilgi edinerek ve uygulamaya başlayarak, bedensel ve düşünsel olarak rahat ve sakin bir konuma geçebilirsiniz. Bu şekilde, panik atak üzerindeki kontrol duygunuz oldukça güçlenir.
Düşüncelerinizi kontrol etmeyi öğrenin
Panik atakla baş etmenin en önemli yollarından biri de panik atağa yönelik yapıcı, gerçekçi ve telkin edici düşünceler geliştirmektir. Panik atak nöbetinden korkmak sadece onu davet etmeye yarar! Bunun yerine, genel bakış açınızı “Panik atak yaşayabilirim ama korkmuyorum, çünkü nasıl kontrol edeceğimi biliyorum” şeklinde belirlerseniz, her şey daha kolaylaşır.
Şu an, yüksek bir olasılıkla “Kalbim hızla atıyorken, nefes alamazken, terlerken, bu yapıcı ve yardımcı düşünceleri nasıl zihnimden geçirebilirim?!” sorusunu soruyor olmalısınız. Bu noktada, şöyle bir zincirleme reaksiyonu hatırlatmak isterim: Vücudunuzdaki belirtilere odaklanmanız kaygı düzeyinizin artmasından başka bir işe yaramaz, kaygınız arttıkça da salgıladığınız stres hormonları ilk etaptaki belirtilerinizin daha kötüleşmesine neden olur. Bu kısır döngüyü kırmak için, bedensel belirtileri algılama şeklinizi değiştirmeli, sizi daha çok paniğe sürükleyecek düşünceler yerine, “gerçekçi” ve pozitif düşüncelerkoymalısınız. Panik atak yaşayacağınızı hissettiğinizde,
  • “Bu yaşadığım bir panik atak”,
  • “Bunu daha önce de yaşadım ve baş ettim”,
  • “Birazdan geçecek”,
  • “Bu bir kalp krizi değil, bana daha kötü bir şey olmayacak”,
  • “Şimdi rahatlamak için derin nefesler alacağım ve sakinleşeceğim” gibi, gerçekçi, yapıcı ve yararlı düşünceleri zihninizde tekrarlayarak, panik atağı kontrol etmekte ustalaşabilirsiniz. Önemli olan nokta, bu baş etme biçimini yaşadığınız her panik atakta sergileyerek pekiştirmenizdir. Bu şekilde, bir süre sonra panik atakla otomatik olarak sağlıklı ve etkili baş edebilirsiniz.
Panik atakla baş etme ipuçlarından bir başkası ise kendinize en yakın arkadaşınızmış gibi davranmanızdır. En iyi arkadaşınız panik atak yaşasa ona neler söylerdiniz? Tabii ki, onun korkularını, kaygılarını alevlendirmek yerine, onu rahatlatmaya çalışırdınız, öyle değil mi? Panik yaşamaya başladığınızda, kendi kendinize, yakın arkadaşınızla konuşuyormuş gibi sakinleştirici, teskin edici bir biçimde konuşmanız oldukça etkili olabilir.
Panik atağın yaşamınıza hükmetmesine izin vermeyin
Panik ataklar sırasında yaşanılan korku bazen yaşamın çeşitli boyutlarına yansıyabilir. Örneğin, bazı kişiler, dışarıya çıkmaktan, kalabalık, büyük yerlere, mesela alışveriş merkezlerine gitmekten kaçınır, kendisini evde güvende hisseder. Bu duruma agorafobidenir. Panik atak geçirme korkusuyla bazı mekanlardan, bazı durumlardan kaçınmak faydalı bir yöntem değildir, zira bu şekilde, söz konusu durumların panik atağa yol açtığına ilişkin fikrinizi daha da güçlendirmiş olursunuz. Unutmayın ki, engellediğiniz ve uzak durduğunuz her şey panik atakla bağınızı daha da sağlamlaştırır. Bu nedenle, panik atağın yaşamınızda söz sahibi olup, sizi yönlendirmesine izin vermek yerine, normal yaşamınıza devam ederek, siz ona hükmedin!

GELİŞTİREN SÖZLER




Mümin Sekman
GELİŞTİREN SÖZLER

EN YENİLER

EN BEĞENİLENLER

TÜMÜ

Silinmesin *T6952550267*DOSYA GÖNDERME FORMU(HUKUK)YARGITAY 20. HUKUK DAİRESİ BAŞKANLIĞINA ANKARADOSYAYA İLİŞKİN BİLGİLERMAHKEMESİKARAR TAR...